واکاوی صلیب پنهانی کلیسای سنت استپانوس (بر اساس انواع بینامتنیت در نظریه ژرارژنت)

واکاوی صلیب پنهانی کلیسای سنت استپانوس (بر اساس انواع بینامتنیت در نظریه ژرارژنت)

مهدی محمد زاده1 محمد خزایی2 ابوالفضل عبدالهی فرد3 علیرضا عزیزی یوسفکند4

1) استاد دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران(نویسنده مسئول
2) استاد دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3) استادیار دانشکده هنرهای صناعی ، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
4) دانشجوی دکتری هنرهای اسلامی. دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

کد IOI مقاله : XDZC-FCGKH
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
    کلیسای سنت استپانوس تبریز، ازجمله بناهایی است که حداکثر سطوح خارجی و داخلی آن با انواع تزئینات مختلف آراسته و تقدس داده‌شده است. در میان انبوه تزئینات، چندین کتیبه شاخص مشابه شمایل های کلیسا با ترکیب و فاصله مشخص، بر روی دیوارهای بیرونی کلیسا در چهار جهت اصلی قرارگرفته است. بااتصال مجازی این کتیبه ها به همدیگر، یک فرم خاص و معنادار شکل می‌گیرد که به لحاظ فرمی یک صلیب را تشکیل داده و به لحاظ محتوایی دارای ارتباط و از هم گرفتگی معنایی زیادی می‌باشند. این رمزنگاری و پنهان‌کاری صلیب به‌واسطه کتیبه‌ها در میان انبوه نقوش برجسته، ضرورت این پژوهش را برای واکاوی و بررسی فرم و محتوای آن ایجاب کرده و مسئله اصلی پژوهش فوق می‌باشد. بر این اساس در ابتدا واکاوی معانی نمادها در کتیبه‌ها صورت گرفت، سپس تحلیل و بررسی این کتیبه‌ها بر اساس آرای بینامتنیت از منظر ژرار ژنت در جهت خوانش روابط فی‌مابین کتیبه‌ها به لحاظ ارتباط فرم و محتوای بین آن ها برای تایید فرم صلیب مجازی صورت می‌گیرد. این پژوهش از نوع کیفی محسوب شده و روش گردآوری داده¬ها در این پژوهش مطالعات کتابخانه¬ای ، بررسی میدانی از طریق مشاهده عینی بوده و روش پژوهش به شــیوه توصیفــی و تحلیلــی می‌باشد و در پی پاسخ به سؤال‌های زیر است: ۱-آیا انتخاب، ترکیب‌بندی، چینش و پنهان‌کاری این کتیبه‌ها آگاهانه بوده و از پیوند مجازی آن‌ها به همدیگر، یک صلیب مجازی به لحاظ فرمی تشکیل می‌شود؟۲-ارتباط بین این کتیبه‌ها به لحاظ فرم و محتوایی به چه شیوه است و آیا آگاهانه این انتخاب در دو محور افقی و عمودی صلیب صورت گرفته و به لحاظ محتوایی بر تشکیل صلیب مجازی تأکیددارند؟

کلمات کلیدی : تبریز کلیسای سنت استپانوس صلیب پنهان بینامتنیت ژرار ژنت