مطالعه و بررسی عناصر هندسی بر روی آثار شیشه¬ای ایران در قرون سوم و چهارم هجری قمری

مطالعه و بررسی عناصر هندسی بر روی آثار شیشه¬ای ایران در قرون سوم و چهارم هجری قمری

معصومه زمانی سعدآبادی1 ابوالفضل عبداللهی فرد2

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.
2) استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

کد IOI مقاله : XDZC-FEGDE
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
    پس از استقرار اسلام در ایران هنر شیشه¬گری در قرون سوم و چهارم هجری قمری رواج یافت و به لحاظ فرم و تزیینات تغییراتی کرد به طوری¬که در تزیین این آثار از نقوش متنوعی استفاده شده است. این پژوهش با هدف بررسی و تبیین وجوه بصری عناصر هندسی بر روی آثار شیشه¬ای ایران صورت پذیرفته است. بنابراین سوال مطرح شده در پژوهش حاضر این است که عناصر تزیینی هندسی بر روی آثار شیشه¬ای ایران در قرون 4-3 ه.ق کدام بوده و با چه تکنیکی اجرا شده است؟ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات و داده¬ها از طریق منابع کتابخانه¬ای گردآوری شده است. آثار شیشه¬ای مزین شده با عناصر هندسی در قرون مذکور به عنوان جامعه پژوهش تعریف شده که از این میان 72 اثر به روش نمونه¬گیری قضاوتی انتخاب و تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان می¬دهد عناصر هندسی بر روی آثار شیشه¬ای ایران در قرون 4-3 ه.ق ساده بوده و اغلب شامل نقوش دایره و بیضی است. اگرچه سایر نقوش چند ضلعی بر روی آثار شیشه¬ای نقش بسته است. تکنیک اجرای عناصر هندسی بر روی آثار شیشه¬ای مورد مطالعه، تراش و نقوش قالبی است.

کلمات کلیدی : هنر شیشه¬گری ایران عناصر تزیینی نقوش هندسی