بررسی و تحلیل نقش حیاط در ایجاد محرمیت خانه¬های سه دوره¬ی قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی شهر یزد
بررسی و تحلیل نقش حیاط در ایجاد محرمیت خانه¬های سه دوره¬ی قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی شهر یزد
زهرا بهپور1
1) دکترای معماری، مدرس دانشگاه
کد IOI مقاله
:
XDZC-FZCAC
محل انتشار :
کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
با توجه به اهمیتی که حیاط در خانه دارد؛ کمتر در مورد چیستی یا چگونگی تأثیر حیاط بر محرمیت محیط¬های انسان¬ساخت از جمله خانه به طور واضح سخن گفته¬اند. پژوهش حاضر با هدف توجه به نقش حیاط در خانه که در دهه¬های اخیر با از دست رفتن درجه¬ی اهمیتش جزء فضاهای اصلی محسوب نمی¬شود؛ همزمان با تحلیل خانه¬های سه دوره¬ی شهر یزد به دنبال دستیابی به پاسخ¬هایی درباره¬ی چگونگی نقش حیاط بر ایجاد محرمیت می¬باشد. هر چند در این حوزه¬ مطالعات دیگری نیز صورت گرفته ولی در پژوهش پیش¬رو تلاش بر این است تا براساس تئوری «نحو فضا» به این ادراک نایل شد، زیرا چنانچه این ادراک در قالب مدل تحلیلی سامان گیرد، زمینه¬های پیش¬بینی رفتارهای احتمالی در فضای مورد نظر خانه¬های دورة قاجاریه و پهلوی و تفاوت آن با خانه¬های دورة جمهوری اسلامی به دست خواهد آمد. روش پژوهش در این مقاله از نوع توصیفی ـ تحلیلی است که با نرم¬افزارهای «ای ـ گراف» و «دپت¬مپ» انجام می¬شود. بررسی¬ها نشان می¬دهد؛ حیاط در خانه¬های دوره¬ی قاجاریه به عنوان عنصری نظم¬دهنده است و دارای عملکرد قوی شکلی و مفهومی می¬باشد ولی در دوره¬ی پهلوی این دو عملکرد کمرنگ¬تر شده و در نهایت در خانه¬های دوره¬ی جمهوری¬اسلامی از بین رفته¬ است.
کلمات کلیدی : حیاط خانه محرمیت دورۀ قاجاریه دورۀ پهلوی دورۀ جمهوری اسلامی