بررسی سیر تحول نظریه‌ها دررابطه با محیط‌زیست از دیدگاه اکوسنتریسم و تکنوسنتریسم

بررسی سیر تحول نظریه‌ها دررابطه با محیط‌زیست از دیدگاه اکوسنتریسم و تکنوسنتریسم

پريچهر صابونچي1

1) پژوهشگر دکتری معماری منظر. دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.

کد IOI مقاله : XEAK-GEDKK
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی - آلمان(6carse.com)
چکیده :
    مشکلات زیست‌محیطی گسترده در جهان، سبب بروز آسیب‌های بسیاری در جوامع و کیفیت زندگی آنان شده است. درحالیکه جامعه جهانی بر یافتن پارادایم‌های نوین به منظور حل این بحران‌ها و چالش‌ها تلاش دارد، شناسایی اندیشه‌ها و تفکرات تاثیرگذار بر این روند تخریب می‌تواند به اصلاح ساختار رویکردها کمک رساند. بررسی این تحقیق نشان از وجود دو تفکر غالب دررابطه با محیط‌زیست در طول تاریخ دارد: تکنوسنتریسم (فن‌محوری) و اکوسنتریسم (طبیعت‌محوری). تکنوسنتریسم حاصل پیشرفت‌های علمی ‌و تکنولوژی‌هاست که نتیجتا تسلط انسان بر محیط را در پی داشته است و عامل اصلی تخریب‌های محیط‌زیست و بحران‌های امروزی شناخته می‌شود. اکوسنتریسم با تبیین دیدگاهی در مقابل فن‌محوری طبیعت و ارزش‌های آن را محترم شمرده و حفاظت و صیانت از محیط‌زیست و کلیه اجزای زنده و غیرزنده آن را هدف اصلی خود می‌داند. آنچه که روشن است، تضاد شدیدی میان این دو نگاه بوده که در نظریات و تئوری‌های مطرح‌شده از سوی اندیشمندان بعضا بگونه‌ای افراطی بروز یافته است. ظهور این چالش‌ها در عصر حاضر منجربه اندیشه توسعه پایدار از طریق توسعه اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی شد. توسعه پایدار با نگرشی متعادل‌تر نسبت به دو دیدگاه تکنوسنتریسم و اکوسنتریسم، رویکردی عقلانی را دررابطه با تکنولوژی، محیط و ارزش‌های غیرمادی آن داشته و همچنین به بازتعریف نوع ارتباط انسان با پیرامونش می‌پردازد. در اين پژوهش ضمن بررسي مفاهيم بنيادين رويکردهاي اکوسنتريسم و تکنوسنتريسم، به نظريات و جريان هاي غالب بر مبناي اين دو تفکر پرداخته شده و تحليل مي‌شود که چگونه مفهوم توسعه پايدار به عنوان بينشي متعادل در ميانه طيف فن‌محوری و طبیعت‌محوری قرار مي‌گيرد.

کلمات کلیدی : اکوسنتریسم آنتروپوسنتریک تکنوسنتریسم رمانتیسیسم توسعه پایدار