رابطه عشق و عقل با عرفان

عرفان رسولی¹ امین محمد جانی² سامان صوفی شریفی³ سید متین قریشی آذر⁴ سیاوش محمدیان⁵

1) کارشناس الهیات دانشگاه فرهنگیان
2) کارشناس الهیات دانشگاه فرهنگیان
3) کارشناس الهیات دانشگاه فرهنگیان
4) کارشناس الهیات دانشگاه فرهنگیان
5) کارشناس الهیات دانشگاه فرهنگیان

کد IOI مقاله : XEBA-GKFEA
محل انتشار : دومین کنفرانس ملی آینده نگری در روانشناسی و علوم تربیتی(femconf.ir)
چکیده :
    از نظر عرفا درک حقیقت عشق به یافتن و چشیدن است و با بیان و تعریف نمی توان حقیقت آن را قابل درک کرد. اما چیزی که به تبیین ماهیت عشق کمک می کند بیان اوصاف و آثار عشق است. لذا از طریق بیان اوصاف و آثار عشق به بررسی ماهیت عشق پرداخته می شود. عشق تنوعی به انواع معشوق دارد و در یک تقسیم بندی کلی به عشق حقیقی و مجازی تقسیم می شود. از دیدگاه عرفا عشق حقیقی منحصراً عشق به حق تعالی و صفات و افعال اوست، و هرچه خارج از این چارچوب است عشق حقیقی نیست و مجازاً به آن کلمه عشق اطلاق می شود. در یک بیان عقل را با ارزش ترین وسیله برای انسان و زیر بنای عالم هستی معرفی می کند، و در بیان دیگر به نکوهش آن پرداخته و آن را از درجه اعتبار ساقط می کند. این دو بیان متفاوت بیانگر آن است که عقل در عرفان کاربردها و انواع متفاوتی داشته و دارای مراتبی است که برخی از انواع آن مذموم و بعضی از مراتب و انواع آن مورد ستایش است. در مورد رابطه عشق و عقل نیز دو بیان متفاوت وجود دارد که با تفکیک انواع و مراتب عقل این دوگانگی در بیان قابل حل است. در مجموع رابطه عشق و عقل در عرفان متضاد نیست، و در مراحل عالی عشق و عقل با هم اتحاد دارند.

کلمات کلیدی : عقل عشق عرفان انسان