هنر قاليبافي و فرش دستباف برای اشتغال و امرار معاش پایدار خانوارهای روستایی و عشایری در استان خراسان جنوبي
هنر قاليبافي و فرش دستباف برای اشتغال و امرار معاش پایدار خانوارهای روستایی و عشایری در استان خراسان جنوبي
فرهود گل محمدي1 مسعود مستقیم2
1) استاديار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند - و عضو بسیج اساتید استان خراسان جنوبی
2) دانشجوي دکترای رشته ترویج و آموزش کشاورزی پایدار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند- و فرمانده یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست استان خراسان جنوبی
کد IOI مقاله
:
XEBK-HADCD
محل انتشار :
ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(6icsda.ir)
چکیده :
امروزه ایجاد اشتغال بوسیله صنایع دستی و سنتی که در ضمن دربردارنده ارزش های هنری، محلی، فرهنگ بومی و زیستی همان منطقه می باشند و دارای هزینه بسیار کم برای ایجاد یک واحد اشتغال برای هر فرد در مقایسه با مشاغل بخش صنعت می باشند در سرلوحه امور سیاستگذاران توسعه در کشورهای جهان قرار گرفته است. قالي ايران شناسنامه علمي و فرهنگي ماست و در تقويت اقتصاد و نيز معرفي هنر سنتي نقش بسزايي دارد. در استان خراسان جنوبي كه داراي آب و هواي خشك و كويري است فرشبافي به عنوان يكي از مشاغل اصلی در خانوارهای روستایی و عشایری رواج دارد. آمارها نشان از وابستگي اقتصادي اين منطقه به اين صنعت دارد به طوري كه چيزي حدود پنج درصد از صادرات فرش ايران مربوط به اين استان مي شود .فرش دستباف از نظرات اقتصادي ( ارزآوري) و اجتماعي (اسكان روستاييان در روستا) و فرهنگي (معرف هويت اصيل ايراني ) داراي اهميت مي باشد. با توجه به نقش قالي بافي در ارزآوري ضرورت دارد كه در برنامه ريزي اقتصادي مورد توجه ويژه قرار بگيرد .به طور كلي دار قالي در خانه مي تواند درآمد جنبي براي كشاورز براي دوران بيكاري فصلي او باشد ولي اگر فرش را در كارگاهها به عنوان يك شغل اصلي مطرح كنيم با افزايش حداقل دو برابر قيمت تمام شده روبرو خواهيم بود. بنابراین ساماندهي فرش در منزل راهكار مناسبي است. در منطقه خراسان جنوبي افرادي كه به اجبار براي تامين معيشت خود وخانواده خود به قالي بافي مي پردازند با مهيا شدن فرصت كاري بهتر، به راحتي قالي بافي را رها كرده و اين نشان از اشتغال ناپايدار اين حرفه در افراد ناآشنا به ذات هنري فرش دستباف، مي باشد. اصل مهم در هنر فرش داشتن انگيزه و علاقه در بافنده بوده تا اثر او يك اثر هنري جلوه نمايد .در كشورهاي رقيب كه به هدف رقابت با فرش ايران توليد انبوه مي كنند نداشتن استعداد ذاتي به هنر فرش، كه فاكتور مهم در كار آفرينش فرش است با عث نداشتن كيفيت مناسب در كار آنها مي شود. صادرات فرش ما داراي محدوديتها و مشكلات خاصي است از طرفي بازار كشورهاي اروپايي با توجه به يكسري مسائل خاص مشكلاتي را در صادرات فرش ايران به وجود مي آورد . به طور كلي عرضه فرش غير اصيل پيامدهاي ناخوشايندي را به همراه خواهد داشت و دولت براي توليدكنندگان فرش اصيل سياستگذاري هايي را انجام داده است.
کلمات کلیدی : هنر قاليبافي فرش دستباف اشتغال امرار معاش پایدار خانوارهای روستایی و عشایری خراسان جنوبي