کشت کدام محصول کشاورزی، در شهرستان شوشتر، منطقی تر است؟

کشت کدام محصول کشاورزی، در شهرستان شوشتر، منطقی تر است؟

سعید چراغی1 زهرا معتمدی2

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی صنایع، موسسه غیرانتفاعی کارون اهواز-
2) دکتری تخصی مهندسی صنایع گرایش صنایع، دانشگاه کارون اهواز-

کد IOI مقاله : XEBK-HADDG
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(6icsda.ir)
چکیده :
    یکي از رويکردهاي اساسي براي به دست آوردن بيشينه سود و حفاظت از منابع زيستي، ارزيابي تناسب اراضي است. هدف از اين اولویت‌بندی کشت محصولات کشاورزی در شهرستان شوشتر با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي و سامانه ي اطلاعات جغرافيايي است. در ابتدا نيازهاي بوم شناختي، زراعي و ساير عوامل و نيز شاخص هاي مؤثر در کشت گندم آبي بر اساس ويژگي و شرايط منطقه تعيين شد. یکی از مهمترین تصمیم‌های پیش روی کشاورزان انتخاب الگوی کشت است که فرآیندی پیچیده و متأثر از عوامل متعدد و متنوعی است. پژوهش حاضر با هدف اولویت‌بندی کشت محصولات کشاورزی در شهرستان شوشتر انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کشاورزان شهرستان شوشتر است که 217 نفر از آنها با استفاده از فرمول کوکران به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود. در ابتدا، پس از مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه با صاحب‌نظران دانشگاهی و کارشناسان بخش کشاورزی و همچنین کشاورزان بومی، مهمترین معیارهای مؤثر بر انتخاب کشت محصولات کشاورزی و مهمترین محصولات کشاورزی که در شهرستان شوشتر کشت می‌شوند، شناسایی شدند. سپس، پنج معیار اصلی در نظر گرفته شد که شامل: 1- میزان مصرف آب، 2- متوسط هزینه‌های تولید، 3- متوسط درآمد خالص، 4- بازاریابی و 5- اشتغالزایی بود. با توجه به اینکه معیارهای موردنظر برای انتخاب الگوی کشت از ارزش و اعتبار متفاوتی برخوردارند، بنابراین فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بهترین روشی است که در آن اهمیت هر کدام از معیارها مدنظر قرار می‌گیرد. برای تعیین روایی تحقیق از روایی محتوایی و برای تعیین پایایی از نرخ ناسازگاری استفاده شد. برای محاسبه داده‌ها از نرم‌افزار SUPER DECISION استفاده شد. نتایج اولویت‌بندی کشت محصولات کشاورزی در شهرستان شوشتر نشان می‌دهد که معیار متوسط درآمد خالص با نسبت 467/0 و مصرف آب آبیاری با نسبت 282/0 مهمترین معیارهای مؤثر بر انتخاب الگوی کشت توسط کشاورزان هستند. همچنین، دو محصول گندم و جو با اختلاف کمی نسبت به هم از اولویت بالاتری برخوردار هستند.

کلمات کلیدی : الگوی کشت تحلیل سلسله مراتبی (ahp) شهرستان شوشتر محصولات کشاورزی