تغییر اقلیم وچشم انداز اثرات ارزیابی آن درمنطقه زاگرس غربی(استانهای کرمانشاه وهمدان ایران) طی قرن گذشته

تغییر اقلیم وچشم انداز اثرات ارزیابی آن درمنطقه زاگرس غربی(استانهای کرمانشاه وهمدان ایران) طی قرن گذشته

مراد کیخسروی1 سحر دهیوری2 سید مهدی میردامادی3

1) دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران- ایران
2) استادیار دانشگاه آزاد واحد اسلامشهر- تهران -ایران
3) استادیاردانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران- ایران

کد IOI مقاله : XEBK-HEKHK
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(6icsda.ir)
چکیده :
    اثرات خشکسالي دروهله اول خود رابه صورت كاهش تولید محصولات كشاورزي نشان نمي دهند، زیراكشاورزان درابتدا از منابع جایگزین آب مانند آب چاه ها استفاده مي كنند. اما تداوم خشکسالي وكمبود بارندگي موجب فشار بیش ازحد به منابع آب زیرزمیني شده و سطح آبهاي زیرزمیني به شدت افت كرده است. کاهش سطح آبهای زیرزمینی دو اثر ناگوار در پی دارد. یکی شور شدن آب و دیگری بروز پدیده فرونشست، این موارد باعث می شود کشاورزی که اساس زندگی در روستاهای ایران و حاشیه شهر های بزرگ را تشکیل می دهد وتوسعه درجنبه ای مختلف آن بی شک به توسعه کشاورزی وابسته است، آسیب پذیرگردد. آسیب دیدن بخش کشاورزی منجر به عوارض متعدد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی از جمله :1-تغییر شغل کشاورزان از کشاورزی به مشاغل دیگر ،2- مهاجرت از روستا به شهر ،3- کاهش تولید محصولات کشاورزی وغذایی واز همه مهمتر به مخاطره افتادن امنیت غذایی کشور می شود.(زهره خیز، 1396).گرمایش جهانی ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانهای و تغییر کاربری اراضی، موجب تغییرات آشکاری در فراسنجهای اقلیمی ایران شده است. افزایش دما، کاهش بارش و افزایش فراوانی رخداد پدیدههای مخرب جوی-اقلیمی در کشور به ویژه در دو دهه اخیر، از آن جمله هستند. در 49 سال اخیر ( 1395-1347 ) میانگین دمای کشور با شیبی حدود 4 / 0 درجه سلسیوس بر دهه افزایش یافته است. در برخی ایستگاههای کشور، نرخ افزایشی دمای کمینه تا 4 برابر بیش از نرخ افزایشی دمای بیشینه به ثبت رسیده است. این وضعیت در کلان شهرهای رو به توسعه همچون تهران، اصفهان و شیراز به سبب شکل گیری پدیده جزیره گرمایی بارزتر است. بررسی دادههای دمایی ثبت شده در 33 ایستگاه سازمان هواشناسی کشور که دارای آمار بلندمدت هستند نشان از روند گرمایش معنی دار در دوره 54 ساله ( 1393-1340 ) دارد. در 88 درصد ایستگاه ها، گرمترین دمای کمینه افزایش معنی داری داشته است. در 39 و 73 درصد ایستگاهها، روند گرمایش معنی داری به ترتیب در روزهای یخبندان (دمای کمینه زیر صفر درجه سلسیوس و شبهای حارهای )(دمای بیشینه بیش از 20 درجه سلسیوس رخ داده است). همچنین، تفاوت شبانه روزی دما (اختلاف بین دمای بیشینه و کمینه)( با آهنگ 95 / 1 درجه سلسیوس بر دهه کاهش مییابد) که با افزایش سریعتر دمای کمینه نسبت به دمای بیشینه در ایستگاههای کشور سازگار است.تغییرات بارش در دوره مورد بررسی نشان از کاهش آن با شیب 11 میلیمتر در دهه را دارد. بارش در شمال غرب و غرب کشور به شکل معنی داری کاهش یافته است. افزون بر این، تبخیر و تعرق پتانسیل (نیاز آبی بالقوه با شیب 54 میلیمتر) در دهه افزایش یافته است. از سال 1384 تاکنون نمایه خشکسالی دههای کشور منفی بوده و از آن زمان تاکنون کشور با خشک سالی انباشت شده مواجه بوده است. تعداد ساعات آفتابی به طور میانگین 11 ساعت بر سال افزایش یافته است. میانگین سرعت باد در بسیاری از نقاط کشور علی الخصوص در شهرهای بزرگ، علاوه بر نوسانات شدید دارای روند کاهشی نیز بوده است. اثرات گسترش شهرها و ساخت و سازها بر کاهش سرعت باد و سایر پارامترهای اقلیمی آشکار است.

کلمات کلیدی : تغییر اقلیم چشم انداز اثرات ارزیابی آن منطقه زاگرس غربی