توانایی و عملکرد شاخص ها و آماره ها در پیش بینی آسیب پذیری خاک از شکل گیری اندوده سطحی

توانایی و عملکرد شاخص ها و آماره ها در پیش بینی آسیب پذیری خاک از شکل گیری اندوده سطحی

ژیلا اسدی فرد1 عباس احمدی2 علی اصغر جعفرزاده3 علیداد کرمی4 سیامک علوی کیا5

1) دانشجو دکترا گروه علوم خاک دانشگاه سراسری تبریز- ایران
2) دانشیار گروه علوم خاک، استادیار گروه علوم خاک دانشگاه سراسری تبریز- ایران
3) استاد گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه سراسری تبریز- ایران
4) دانشیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی استان فارس - ایران
5) دانشیار گروه اصلاح و نباتات دانشگاه سراسری تبریز- ایران

کد IOI مقاله : XEBK-HFKKE
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(6icsda.ir)
چکیده :
    هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی عملکرد و رابطه بین مدل ها و آماره ها در پیش بینی اندوده سطحی در منطقه دشت کوار استان فارس بود. مواد و روش ها: 80 نمونه مرکب از عمق (0-20 سانتیمتری) خاک سطحی به شکل تصادفی برداشت و در هرنمونه 19 پارامتر: شامل هدایت الکتریکی، ماده آلی، اسیدیته خاک، جرم مخصوص ظاهری، اجزای بافت، کربنات کلسیم معادل، ابعاد فرکتالی (مدل های بارتولی، تایلر و ریولی)، درصد اشباع، کلسیم، منیزیوم، نسبت جذب سدیم، رطوبت جرمی، هدایت هیدرولیکی اشباع و میانگین هندسی قطر خاکدانه ها اندازه گیری شدند. سپس حساسیت پذیری خاک به تشکیل اندوده ساختاری با استفاده از قابلیت شاخص های: اندوده بستن خاک (SI)، میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD)، درصد تخریب خاکدانه (PAD)، چگالی ظاهری نسبی خاک (RBD)، اندوده بستن خاک (IB)، اندوده بستن نسبی (RSI)، سله بندی فائو (CI)، حساسیت به سله بستن (CSI)، درجه فشردگی خاک (SDC) و مقاومت فروروی نسبی (RPR) بررسی و برای ارزیابی انحراف دقت و صحت مدل از آماره های(RMSE, GSDER, GMER, R2-adj, RSE RE, RPD, MAE) استفاده شد. یافته ها: مطالعات نشان داد که نمایه درجه فشردگی خاک با کمترین اختلاف بین مقادیر اندازه گیری و برآورد شده (004/0) و انطباق آن ها، بالاترین ضرائب تبیین تعدیل شده و همبستگی، درصد انحراف نسبی به ترتیب با مقادیر (3/16، 97/0، 95/0) و کمترین مقدار خطای نسبی، خطای نسبی استاندارد و میانگین خطای مطلق (003/0، 004/0، 38/0) توانسته نسبت زیادی از واریانس را توسط مدل در نظر بگیرد. نتایج: بررسی ها نشان داد که شاخص درجه فشردگی خاک با ایجاد یک رابطه خطی از متغیر جرم مخصوص ظاهری به خوبی توانسته تغییرات حساسیت پذیری خاک به تشکیل اندوده ساختاری را تبیین کند. جرم مخصوص ظاهری، میزان ماده آلی و رس از جمله مهمترین عوامل تأثیر گذار بر کاهش حساسیت خاک به تشکیل اندوده سطحی هستند.

کلمات کلیدی : اندوده سطحی پایداری خاکدانه حساسیت پذیری خاک شاخص ضریب تبیین