تأثیر معیارهای محیط کالبدی بر رشد صفات خلاقیت (نگاهی بر تحقیقات انجام‌شده در حوزه معماری)

تأثیر معیارهای محیط کالبدی بر رشد صفات خلاقیت (نگاهی بر تحقیقات انجام‌شده در حوزه معماری)

زینت امینی فر1 حمیدرضا عظمتی2

1) دانشجوی دکترای معماری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران،
2) استاد تمام معماری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران،

کد IOI مقاله : XECZ-GDFDK
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های فردی و اجتماعی انسان خلاقیت است؛ بنابراین تلاش برای ارتقای این ویژگی اهمیت اساسی دارد. عوامل متعددی بر رشد خلاقیت فرد تأثیرگذار است. یکی از عوامل مؤثر که متخصصان روانشناسی محیط مطرح نموده‌اند، محیط کالبدی است. در سال‌های اخیر مطالعاتی پیرامون رابطه‌ی بین محیط و خلاقیت انجام‌شده است. این تحقیق، مروری بر پژوهش‌های انجام‌شده درزمینهٔ ی تأثیر محیط کالبدی بر ارتقای خلاقیت افراد است. هدف از این مرور، شناخت نقش فضای معماری در شکوفایی خلاقیت کاربران است. سؤالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چگونه می‌توان با طراحی یا تغییر محیط کالبدی، زمینه‌ی رشد خلاقیت یک فرد را فراهم نمود؟ به‌منظور دستیابی به پاسخ این پرسش، تمامی تحقیقاتی که در سال‌های اخیر در رابطه با تأثیر محیط فیزیکی بر خلاقیت انجام‌شده، موردبررسی قرارگرفته است. محیط‌های مطالعه شده در سه دسته‌ی ۱- پارک‌ها و بوستان‌های محلی، ۲- فضاهای آموزشی و ۳-فضاهای مسکونی جای می‌گیرند. در تمام تحقیقات به دلیل وجود متغیرهای میانجی متعدد، از روش‌های رگرسیون چند متغیره و یا مدل‌سازی - به‌منظور نمایش بهتر روابط بین متغیرها- استفاده‌شده است. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که فضای معماری بر خلاقیت فرد در سنین کودکی تأثیرگذار است. در پایان با توجه به نقش متغیرهای مؤثر، اصولی برای طراحی فضاهای معماری استخراج‌شده است. بهره‌گیری از این اصول، راه رسیدن به چگونگی خلق فضا در راستای ارتقای خلاقیت کودکان است.

کلمات کلیدی : خلاقیت کودک محیط کالبدی پارک‌های شهری فضاهای آموزشی