بررسی جایگاه خطوط ترسیمی در آثار کمال الدین بهزاد (سبک هرات)

بررسی جایگاه خطوط ترسیمی در آثار کمال الدین بهزاد (سبک هرات)

لیلا رضایی فرد1

1) کارشناس ارشد. رشته پژوهش هنر دانشگاه پیام نور تهران

کد IOI مقاله : XECZ-GKDCK
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    هنرنگارگری یکی از هنرهای شاخص بین هنرهای اسلامی و ایرانی است که این هنر، طی ادوار مختلف دارای تغییراتی بوده است. درپژوهش حاضر با توجه به موضوع خطوط ترسیمی درنگاره های کمال الدین بهزاد، قرار است جایگاه این خطوط ترسیمی مورد پژوهش قرارگیرد. این پژوهش به شیوه ی کتابخانه ای انجام شده و در این روند، به یررسی اسناد، مدارک و جایگاه خطوط ترسیمی در نگاره های کمال الدین بهزاد، درسبک هرات پرداخته شده است. هدف از این پژوهش ابتدا بررسی خطوط قلم گیری از حیث ضخامت و نحوه قلم‌گیری استاد برای آثارش می باشد زیرا با توجه به موج علاقه مندان نگارگری ایرانی و مخصوصاً تکنیک قلم گیری جای این بررسی را در آثار معاصران و محققان کمتر دیده شده است. مهمترین شاخصه های مکتب هرات بازنمایی عناصر معماری و ساختمانی بوده است. مهمترین کاربرد خط را می توان در این مقوله دانست که به عنوان عناصر جدا کننده بین سطوح مختلف استفاده شده است همچنین خط جایگزین مناسبی برای ایجاد توهم سایه بوده است چرا که سایه پردازی و ایجاد بعد عمل غیرمتداولی بوده است. همچنین از لحاظ رنگی می توان به دو نوع قلم گیری و خطوط اشاره کرد که خطوط مشکی و رنگی از انواع آن می باشند در برخی آثار، خطوط با مرکب مشکی دور تا دور عنصر مورد نظر کشیده شده است از آنجایی که سه بعد نمایی در فرهنگ و نقاشی ایرانی مطرح نبوده است جایگزین مناسبی بر این مورد بوده است نتایج پژوهش حاضر نشان داد که خطوط ترسیمی در نگارگری های کمال الدین بهزاد، دو اصل جدا کننده و جنبه ای برای القای توهم سایه دارد.

کلمات کلیدی : خط ترسیمی قلم گیری سبک هرات کمال الدین بهزاد