پدیدارشناسیِ تغییرات کالبدی خانه، در راستای تحقق کیفیت محیط زندگی

پدیدارشناسیِ تغییرات کالبدی خانه، در راستای تحقق کیفیت محیط زندگی

مهسا اکبری شارک1 شهرام پوردیهیمی2 رضا سرّعلی3 سیده فاطمه موسوی‌نیا4

1) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته معماری، دانشگاه فردوسی مشهد،
2) استاد گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی تهران،
3) دکتری معماری، دانشگاه شهید بهشتی تهران،
4) استادیار گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد،

کد IOI مقاله : XECZ-HCAFH
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    پدیدار‌شناسی رویکردی است که هم به مثابه دستگاهی فلسفی و شیوه‌ای از اندیشیدن و هم به مثابه روشی مستقل در پژوهش‌های علوم انسانی و اجتماعی شناخته می‌شود. تحلیل پدیدارشناسی، به عنوان یک روش تحقیق، درصدد فهم معنی، ساختار و ماهیت تجربۀ زیسته از یک پدیده برای شخص یا گروهی از افراد است. در چند دهه اخیر علاقه فزاینده‌ای به کاربرد تحلیل پدیدارشناسی در رشته‌های گوناگون ایجاد شده است. در حوزه معماری، این رویکرد بر مبنای فهم تجربه زیسته کاربران در فضای معماری و بازنمایی آن تعریف می‌شود که هدف آن دریافت کیفیت‌های اصلی محیط زندگی و ارتقای آن‌هاست. هدف پژوهش حاضر کاربست آموزه‌های پدیدارشناسی به‌منظور فهم و شناخت معنای نهفته در تغییرات کالبدی خانه از طریق تفسیر کیفی تجارب مکانی کاربران است. در این راستا، خانه‌ای در خیابان بزرگمهر مشهد به عنوان نمونه موردی انتخاب و با سه نفر از ساکنان خانه مصاحبه‌هایی با تمرکز بر تغییرات کالبدی صورت گرفته از ابتدای ساخت خانه تا کنون، انجام شده‌است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که کاربران از ابتدای سکونت، درصدد ایجاد تغییراتی در محیط زندگی خود در راستای هم‌سو کردن آن با معانی ذهنی جدید خویش و به دنبال آن دستیابی به کیفیت مطلوب محیط زندگی بوده‌اند. همچنین یافته‌های پژوهش نشان داد که در گذر زمان، تغییر در تلقی ساکنان از مفاهیمی مانند مالکیت و هویت شخصی، حریم و احساس خلوت، آسایش و رفاه خانوادگی، معاشرت، زندگی جمعی و روابط خویشاوندی می‌تواند منجر به ایجاد تغییرات کالبدی شود.

کلمات کلیدی : پدیدارشناسی خانه تجربه زیسته کیفیت محیط زندگی