بررسی سیر دگردیسی کالبدی و چرخش فرهنگی در محله¬های تاریخی نمونة موردی: محلة سنگلج در شهر تهران

حسین خانی¹ کسری کتاب اللهی² احد نژاد ابراهیمی³ مرتضی میرغلامی⁴

1) دانشجوی مقطع دکترای شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
2) دانشجوی مقطع دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
3) استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
4) دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، آذربایجان شرقی، ایران

کد IOI مقاله : XECZ-HEDFB
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    فرهنگ نقشی اساسی در مناسبات و سطوح مختلف شهر دارد. این مفهوم بر بسیاری از عرصه¬های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی شهر اثرگذار می¬باشد. تغییر فرهنگ و بروز چرخش فرهنگی پیش¬نیازهایی همچون ایجاد تغییرات اساسی در شرایط مختلف اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و ... و همچنین گذر زمان را خواستار است. تغییرات کالبد فضای شهری یکی از بخش¬های مؤثر بر این چرخش فرهنگی بوده به شکلی که می¬تواند بر مسائل اقتصادی، اجتماعی و شرایط زیستی شهروندان مؤثر باشد. هدف پژوهش حاضر این است: با بررسی تغییرات و اقدامات کالبدی صورت گرفته در قرن معاصر بر گستره محله سنگلج تهران این تغییرات فرهنگی صورت گرفته را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد تا تأثیر تغییرات کالبدی بر این چرخش فرهنگی مشخص گردد؛ روش انجام پژوهش، تحلیلی- تاریخی بوده و از شیوه مطالعات اسنادی و کتابخانه¬ای، مشاهدات میدانی و دریافت تاریخ شفاهی برای جمع آوری و استخراج اطلاعات استفاده شده است تا به این سوال پاسخ داده شود که: نقش تغییرات کالبدی در چرخش فرهنگی محله سنگلج چه بوده است؟ نتایج تحقیق نشان می دهد: تغییرات کالبدی که در بافت محله ایجاد شده است اثرگذاری زیادی بر مؤلفه¬های فرهنگی همچون شرایط اقتصادی، اجتماعی، مهاجرت-ها از این محله و بافت پیرامون داشته است و این تغییرات علاوه بر تغییر چهره فیزیکی محله، تغییرات فرهنگی و اجتماعی را هم به همراه داشته است.

کلمات کلیدی : دگردیسی کالبدی چرخش فرهنگی گذار سنگلج تهران