تحلیل نمادها و نشانه ها در مساجد معاصر ایران

تحلیل نمادها و نشانه ها در مساجد معاصر ایران

محمد علی قصری1 فرزانه دادگر2

1) استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان(دانشکده هنر و معماری) نویسنده مسئول
2) مربی دانشگاه سیستان و بلوچستان (دانشکده هنر و معماری).

کد IOI مقاله : XECZ-HEDGE
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    چکیده: مقوله نشانه شناسی آثار معماری با وجود قدمت نسبتا زیاد هنوز در ادبیات معماری معاصر کشورمان امری کمتر شناخته شده است. و اغلب تحقیقات بیشتر از محدوده¬ی باستانشناسی یا تاریخ¬نگاری فراتر نرفته است. با توجه به جایگاه والای بنای مسجد در شهرهای ایران و با عنایت به تحولات فرمی مساجد معاصر در دهه های اخیر، نشانه شناسی مساجد معاصر ایران اهمیت می یابد. در این راستا و در این پژوهش، ابتدا با بهره گیری از منابع مکتوب، روش¬هایی برای نشانه شناسی وجوه کیفی و عینی فرم مساجد منتخب معاصر طرح شد، سپس، در مراحل مختلف با روش های توصیفی- تحلیلی، مقایسه تطبیقی و تحلیل عوامل دخیل در نشانه شناسی مخاطبان عام و خاص از مساجد معاصرمنتخب انجام گرفت. در نهایت و بر اساس یافته های تحقیق به نظر می رسد که مخاطبان معانی نشانه های مساجد معاصری که مشابهت بیشتری با مساجد گذشته داشته اند، نسبت به مساجد نامتعارف و متفاوت با مساجد گذشته ایران بهتر درک نموده اند. همچنین بر مبنای نتایج پژوهش، علاوه بر فرم، آرایه ها و عناصر نمادینی همچون گنبد، منارهو محراب، معانی الهی فرم ها، معنویت فضایی و آرامش روحانی و رویداد نماز جماعت، مهم ترین نشانه های مساجد معاصر ایران در بافت شهری از نظر مخاطبان هستند.

کلمات کلیدی : نشانه شناسی معماری مساجد معاصر ایران