شهر سیرجان در دوره ساسانی بر اساس منابع مکتوب و یافته‌های باستان‌شناسی

زینب افضلی¹

1) - پژوهشگر پسا دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : XECZ-HEFHZ
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(2icacu.ir)
چکیده :
    ایالت کرمان قبل از تشکیل حکومت ساسانی به تصرف اردشیر اول درآمد و از این زمان تا پایان دوره این دوره، زیر نظر ساسانیان اداره ‌شد. ایالت کرمان در دوره ساسانی مورد توجه شاهان این سلسله بود و تعدادی از شاهزادگان ساسانی در این منطقه برای مدتی حکومت کردند. یکی از مناطق مهم ایالت کرمان در دوره ساسانی، دشت سیرجان در جنوب غربی این ایالت است که به دلیل همجواری با ایالت فارس و قرارگیری بر سر راه‌های ارتباطی اهمیتی بیش از پیش یافت. وجود محوطه‌های شاخصی همچون قلعه‌سنگ، شاه فیروز، شهر قدیم سیرجان و تل‌قلعه اسطور نشان دهنده اهمیت این دشت در مطالعات دوران ساسانی و اوایل اسلامی است. تاکنون مطالعاتی درباره دوران تاریخی دشت سیرجان و بخصوص شهر قدیم سیرجان انجام نشده است. بنابراین مهمترین پرسش پژوهش پیش رو این است که شهر سیرجان چه نقشی در تحولات سیاسی و فرهنگی دوره ساسانی در ایالت کرمان داشته است؟ و چه عواملی باعث اهمیت این شهر شده است؟ در این پژوهش به بررسی و نقش شهر سیرجان در دوره ساسانی پرداخته شده است. برای رسیدن به این هدف از منابع مکتوب، یافته‌های باستان‌شناسی، سکه و اطلاعات جغرافیایی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که شهر قدیم سیرجان یکی از مهمترین مناطق در دوره ساسانی بوده تا جایی که به عنوان مرکز ایالت کرمان در دوره ساسانی انتخاب و چندین سده این مرکزیت را حفظ کرده است.

کلمات کلیدی : ایالت کرمان دشت سیرجان شهر قدیم سیرجان باستان‌شناسی ساسانی شهرهای ساسانی