بررسی و مقایسه وحدت و کثرت فضایی، در منظر و سیمای شهر نمونه موردی: خیابان شیرازی و امام رضا(ع) شهر مشهد

بررسی و مقایسه وحدت و کثرت فضایی، در منظر و سیمای شهر نمونه موردی: خیابان شیرازی و امام رضا(ع) شهر مشهد

یاسر اکرمی1 محسن شجاعیان2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری اسلامی،دانشگاه قم،
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری اسلامی،دانشگاه قم،

کد IOI مقاله : XEDB-GKEAD
محل انتشار : هشتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(8icsau.ir)
چکیده :
    تعامل انسان با کیفیت شهر از طریق منظر شهری شکل می گیرد . یکی از مهمترین عناصر منظر شهری، نماهای خیابان ها و معابر شهری است و از در کنار هم قرار گرفتن نمای ساختمان های مختلف، سیمای کالبدی و منظر شهرها شکل میگیرند.روند شکل گیری و طراحی نما های شهری در دوره های اخیر ، کلیتی ناهماهنگ ، غیر قابل ادراک، ناخوش آیند و نا آرام به لحاظ بصری را ایجاد کرده است. لذا نقش آسایش بصری در نما های شهری ، بیش از پیش احساس می شود . در این نوشتار ضمن تبیین نقش وحدت و کثرت فضایی، در سیما و منظر شهری ، به بروز و ظهور آنها در نظام های اجتماعی و مقایسه آن ها در دومحله سنتی و معاصر(خیابان شیرازی و امام رضا(ع) شهر مشهد) می پردازیم. روش پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی است . پس از بیان مبانی نظری به بررسی معیار های مبین وحدت و کثرت فضایی و تطبیق معیارها در سیمای محلات و نمای جداره ها در دو خیابان مذکور در اطراف حرم مطهر رضوی پرداخته و نتایج چنین نشان داد که محلات سنتی در بروز و ظهور وحدت در سیمای شهر پیشتاز هستند. سادگی، اتصال و تجمع به عنوان معیارهای اصل وحدت فضایی با مصادیق آن ، با القای اندیشه توحیدی در جهت نیل به تجلی وحدت در میان امت اسـلامیسـت. پیچیدگی، تباین و پراکندگـی به عنوان معیارهــای کثرت فضایی با مصادیق آن در محدودة مورد مطالعه، مبین پرداختن به معنویت و برقراری عدالت اجتماعی بین امت اســلامی اســت؛ و نمایش اصل وحدت در کثرت در این فضای شــهری با معیارهای تناسب و توازن، استقرار، سلســله مراتب و ریتــم بر تفکیک ناپذیری دنیــا و آخرت، تکرار واحد به صورت کثرت، نفی ســکون ؛ القاکننده حرکت به ســوی حق تعالی است.

کلمات کلیدی : وحدت کثرت محیط بصری سیما و منظر مشهد معماری و شهر سازی اسلامی