توانمند سازی مناطق حاشیه نشین شهری با مشارکت مردم محلی تاکید بر کارآفرینی و اشتغال

سید حسین شاهد¹ گلناز شاهسواری²

1) دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، (گرایش : برنامه ریزی فضایی و کارآفرینی)، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران
2) دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی-آمایش کیفیت محیطی– دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران صندوق کارآفرینی امید استان آذربایجان غربی

کد IOI مقاله : XEDB-HCBGA
محل انتشار : هشتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(8icsau.ir)
چکیده :
    یکی از معضلاتی که امروزه گریبان گیر بیشتر شهرهای جهان است ظهور و شکل گیری پدیده حاشیه نشینی است .حاشیه نشینی از جمله عوامل تهدید کننده کیفیت زندگی و بر هم زننده تعادل کالبدی در شهرها به حساب می آید .جهان به سرعت در حال گسترش زندگی شهری است. در حال حاضر، سرعت رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه، بیشتر از کشورهای توسعه يافته است. در کشورهای در حال توسعه و از جمله ایران، پدیده حاشیه نشینی در مکان های خاص به شکل سکونت دائمی در داخل یا پیرامون شهرها مشاهده می شود. در این کشورها امروزه دیگر حاشیه نشینی تنها خاص مهاجران روستایی نیست که به علت جذب نشدن در اقتصاد رسمی در مکان های غیر استاندارد سکونت می کردند بلکه همه مردم کم درآمد اعم از مهاجر و شهری را شامل می شود. علت آن را ناهماهنگی در شالوده های اجتماعی- اقتصادی جوامع شهری و روستایی و تشدید تناقضات و نابرابری های طبقات و قشرهای اجتماعی از یک سو و نبود برنامه ریزی و مدیریت صحیح از سوی دیگر دانسته اند. در پژوهش حاظر تحت عنوان توانمند سازی مناطق حاشیه نشین با مشارکت مردم محلی ضمن بررسی و شناخت علل و عوامل فرایند شکل گیری مناطق حاشیه نشین به چگونگی توانمند سازی و ساماندهی این مناطق در قالب ارائه راهکارهای پیشنهادی به طور خلاصه پرداخته شده است. نتايج اين پژوهش حاکی از آنست؛ از دلايل بسیار مهم حاشیه نشینی می توان به بیکاری، درآمد کم، پايین بودن اجاره بهای مسکن و مهاجرت گسترده از محیط های شهری کوچک و روستاهای استان و استان های همجوار اشاره کرد، که ناشی از عوامل اقتصادی (جاذبه های اقتصادی شهر و دافعه های اقتصادی شهرها و روستاهای اطراف) و دافعه های اجتماعی – فرهنگی در محل سکونت قبلی بوده است و این امر موجب بروز انواع ناهنجاری های شهری (اشتغال افراد حاشیه نشین در مشاغل کاذب ,وجود ساخت و سازهای غیر مجاز ,افزایش جرم و جنایت,اثرات نامطلوب فرهنگی , اجتماعی ,اقتصادی ,الودگی محیط زیست شهری و غیره) شده است. در این ارتباط اطلاعات این تحقیق به صورت کتابخانه ای و میدانی از منابع معتبر جمع آوری گردیده است که شامل کتاب ها، مجلات و مقالات علمی، اساتید مصاحبه با ، کارشناسان و صاحب نظران در این زمینه می باشد.

کلمات کلیدی : حاشیه نشینی عوامل اقتصادی توانمند سازی مشارکت مردم محلی