نگاهی به تاریخ شهر در ایرانِ سده‌های نخستین دوره اسلامی

نگاهی به تاریخ شهر در ایرانِ سده‌های نخستین دوره اسلامی

حامد محمد پور1 بهنام قربانی برزگر2

1) کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2) کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند

کد IOI مقاله : XEDC-HZDGE
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(7icrsie.com)
چکیده :
    مسئله ورود اسلام به ایران نیز از مهم‌ترین رویدادها در اطوار تاریخ این سرزمین است. این رخداد بزرگ جهان‌بینی، زندگی فردی و اجتماعی، ساختار جامعه، قدرت و حتی ذوق و هنر جامعه ایرانی را دچار تغییر و تحول کرد؛ تا حدی که تاریخ ایران را به پیشْ و پس از آن تقسیم کرده است. ایرانِ دوره باستان و ایرانِ دوره اسلامی حاصل چنین نگرشی است؛ اما یکی از پیامدهای نامناسب این تقطیع، عدم توجه و نهادهای اجتماعی و سیر تحول شهر در برهه گذار از دوره ساسانی به اسلامی است. هدف از انتقال در اینجا، انتقال سیاسی و نظامی دولت پادشاهان ساسانی به دولت خلفای اسلامی نیست که در مدتی کوتاه صورت گرفته، بلکه انتقال تمدن و فرهنگ ملت ایران است. چراییْ و اهمیتِ موضوع از این نظر می‌تواند قابل توجه باشد که بازخوانی چگونگی انتقال یا استمرار زیستگاه‌های اجتماعی و پی بردن به گسستگی‌ها و پیوستگی‌های آن به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار در این سو و آن سوی مرز تاریخ ایران در پیشْ و پس از اسلام، می‌تواند تا حدی ابهامات تاریکِ این برهه از تاریخ را آشکار سازد. اما به‌طور کلی می‌توان چنین گفت که در سده‌های نخستین دوره اسلامی، شهرهایی که در ایران احداث می‌شوند، تحت تاثیر شهرسازی دوره ساسانی قرار گرفته و از اصول قبلی پیروی می‌کردند اما به‌تدریج و رفته رفته تغییر کردند.

کلمات کلیدی : تاریخ شهر سیر تحول شهر شهر دوره ساسانی شهر دوره اسلامی