سیلاب های کاتاستروف و بررسی آثار ژئومورفولوژیکی با مدل های مختلف

سیلاب های کاتاستروف و بررسی آثار ژئومورفولوژیکی با مدل های مختلف

اسدالله حجازی1 ایوب فرازیان2

1) دانشیار دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی،دانشگاه تبریز،
2) دانشجوی دکترای تخصصی ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز،

کد IOI مقاله : XEEA-HBBBK
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مهندسی، فناوری و نوآوری(eticong.com/4th)
چکیده :
    سیلاب‌¬های کاتاستروف در صدر عوامل دگرگون کننده رودخانه¬ها قرار گرفته و واکنش¬های ژئومورفولوژیکی قابل توجهی را سبب می-گردند.در مراحل پیشرفته سیلاب¬های مذکور نهشته¬ها و اشکال رسوبی در بستر و حاشیه رودها، تغییرات عدیده در کانال، فرسایش ساحلی کانال و رسوبات حمل شده قابل توجه را نمایان می¬سازند. رودخانه های مختلفی در سال 1396 موجب سیلابی از نوع مذکور شده و تحولات ژئومورفولوژیکی مهمی را پشت سر گذاشتند. هدف این پژوهش بررسی و مروز آثار ژئومورفولوژیکی سیلاب مذکور در حوضه آبریز رودخانه گدار است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش آن عمدتا توصیفی تحلیلی است. داده‌ها مشتمل بر داده‌های آماری، داده‌های تصویري (شامل نقشه‌های زمین‌ شناسی و توپوگرافی منطقه، عکس¬های هوایی، تصاویر Google Earth) و داده‌های میداني (شامل مشاهده مستقیم تغییرات مورفولوژی رودخانه‌ها، سواحل و اشکال رسوبی ایجاد شده بر اثر سیلاب در هرکدام از بازه¬¬ها، مسیرها و مناطقی که اثرات سیلاب در آن‌ها قابل مشاهده بوده) هستند . جهت تحلیل داده¬ها از نرم افزار Arc GIS و مدل ژئومورفیک استفاده شد. تصاویر هوایی با کیفیت و وضوح قابل توجه قبل و بعد از سیلاب برای تحلیل بستر اصلی رودخانه گدار به منظور مشخص کردن میزان آشفتگی¬های ژئومورفیکی با شدت¬های متفاوت اعم از آشفتگی زیاد، آشفتگی متوسط تا گروه بدون آشفتگی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد همانند اکثر رودخانه¬های منطقه آشفتگی شدید در نزدیکی بستر اصلی رودخانه رخ داده و با فاصله از بستر اصلی رودخانه و رسیدن به دوره بازگشت سیلاب‌ها کاهش یافته است. آشفتگی¬های محسوس¬تر در منطبق بر نزدیکی شاخه¬های اصلی رودخانه می¬باشند. به عنوان یکی از اساسی¬ترین اقدامات کنترل کننده تعیین حریم سیل گیر زمینه را برای عملکرد بهتر کناره‌های رودخانه فراهم و رودخانه را به سیلاب¬های آتی مقاوم¬تر خواهد ساخت.

کلمات کلیدی : رودخانه سیلاب کاتاستروفیک مدل ژئومورفیک