بررسی عناصر هویت بخش معماری از ديدگاه نظريه پردازان معاصر و تببین آن در مقایسه با ترجیحات مردمی

بررسی عناصر هویت بخش معماری از ديدگاه نظريه پردازان معاصر و تببین آن در مقایسه با ترجیحات مردمی

زهرا فلاح زرومی1 مهدي حمزه نژاد2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری اسلامي، دانشکده هنر و معماري اسلامي، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران
2) استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

کد IOI مقاله : XEEA-HZZKB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مهندسی، فناوری و نوآوری(eticong.com/4th)
چکیده :
    معماری اسلامی ، معماری سراسر حکمت است که به شناسایی و درکی عمیق نیاز دارد تا شناسانده شود و برای سرزمین های دیگر شناسنامه ای حکیمانه و هویتمند باشد. در گذر زمان و در فرآیند جهانی سازی، ساختار و سیمای شهرهای اسلامی از جمله معماری آن طی دهه های اخیر دچار چالش ها و تحولات شگرفتی شده است. یکی از مهمترین این چالش ها، بحران هویت به ویژه در هویت معماری اسلامی می باشد. هدف اصلی این پژوهش در مرحله اول شناسایی و تحلیل عناصر هویتی و آسیب پذیر معماری در روند جهانی شدن می باشد و در مرحله دوم به بررسی و تحلیل ﺗﺮﺟﯿﺤﺎت ﻣﺮدمی از عناصر هویت معماری اسلامی پیرامون دو حرم مقدس (مسجد الحرام در شهر مکه معظمه، حرم حضرت امام رضا علیه السلام در شهر مشهد مقدس) با استفاده از آزمون بصری و دسته بندی کیفی پرداخته می شود. از این رو سوالات اصلی این پژوهش عبارتند از: 1- حوزه جهانی شدن چگونه و بر چه عناصری از هویت معماری تاثیر می گذارد؟ 2- در روند جهانی شدن، عناصر هويت بخش معماری از ديدگاه نظريه پردازان معاصر به چه ميزان در ترجيحات مردمي به لحاظ هويت بخشي اماکن اسلامي نزديک مي باشد؟ ﺑﺎ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ شدن و ﺗﺒﯿﯿﻦ رﯾﺸــﻪ ﻫﺎی ﺑﺤﺮان ﻫﻮﯾﺘﯽ در عصر جهانی شدن ﻣﯽ ﺗﻮان اذﻋﺎن ﻧﻤﻮد که فرآيند جهانی شدن حوزه معماری را به طور مستقیم تحت نفوذ خود قرار داده است. بدین جهت که فرآیند جهانی شدن از طریق نفوذ پذیر ساختن مرزها و بازسازی مکان و زمان و از سویی دیگر گسترش چشمگیر فضای فرهنگی، که منابع لازم هویت ساز معماری می باشند را به طور مستقیم تحت تاثير قرار داده است و تا حدود بسیار زیادی متحول نموده است. از اینرو مقاومت در برابر مولفه های تحول یافته منجر به انزوا و بحران هویت خواهد شد. نتایج بررسی و تحلیل عناصر هويتي از دیدگاه نظریه پردازان معاصر نشان می دهد هویت معماری ارتباط عمیقی با هویت کاربران خود دارد. این ارتباط در بستر مکان، زمان و فرهنگی شکل گرفته که بر مبنای آن یک بنا منطبق بر نیاز های انسان، روح زمان و فرهنگ تشکل یافته است که با بررسی و تحلیل عناصر هویتی از دیدگاه ترجیحات مردمی نسبت به دو حرم مقدس نیز این موضوع روشن و مبرم میگردد.

کلمات کلیدی : جهانی شدن بحران هویت معماری اسلامی اندیشمندان معماری