رابطه ترجیح بصری کالبد محیطی در فرم های معماری با مولفه های روان شناختی

سید فرید عرب زاده¹ منصور حکیم جوادی² سجاد رضائی³ عذرا زبردست⁴

1) کارشناس‌ارشد معماری، پایه یک، سازمان نظام مهندسی تهران. کارشناسی‌ارشد‌ روان‌شناسی عمومی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2) دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3) استادیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
4) - استادیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران ⁕(نویسنده مسوول)

کد IOI مقاله : XEGK-HGAGC
محل انتشار : همایش ملی روانشناسی محیط های انسان ساخت(mepsypishtazanac.ir)
چکیده :
    اثرپذیری ذهن از فضای معماری و رابطه آن با سلامت روان مبنای پژوهش های میان رشته‌ای است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه ترجیحات بصری افراد با مولفه روان شناختی است و از طریق مقایسه ترجیح فرم‌های معماری در افراد مبتلا به وسواس فکری-عملی با افراد غیر مبتلا در سه فاز مطالعاتی انجام شد. در فاز اول، استانداردسازی، تصاویری از فرم‌های معماری با ویژگی نظم-بی نظمی، سیال-غیرسیال، تقارن-عدم‌تقارن تعیین ضریب روایی محتوایی شد. در فاز دوم، اجرای کلینیکی، با روش نمونه گیری هدفمند، 15نفر از مبتلایان به اختلال وسواس فکری-عملی و 15 نفر بهنجار همتا به پرسشنامه وسواس فکری- عملی مادزلی پاسخ دادند و ترجیحات آن¬ها با استفاده از تحلیل رگرسیون و تحلیل نمراتz مقایسه شد. در فاز سوم، اجرای عمومی، 115 نفر از دانشجویان با نمونه¬گیری خوشه‌ای دو مرحله‌ای انتخاب و به پرسشنامه مادزلی پاسخ دادند. نتایج با واریانس یک‌راهه و تحلیل تمایز بررسی شد. یافته‌ها نشان داد افراد مبتلا به وسواس فکری-عملی فرم‌های معماری متقارن، منظم و زاویه‌دار را ترجیح می‌دهند و از فرم‌های نامتقارن، پیچیده و سیال اجتناب می‌کنند. لازم است معماران در طراحی ساختمان‌ها متناسب با نیاز روان¬شناختی افراد و روان‌شناسان به عنوان یک روش کمکی در پیشگیری، تشخیص و درمان اختلال وسواس فکری-عملی، ترجیحات بصری را لحاظ کنند.

کلمات کلیدی : اختلال وسواس فکری عملی ترجیحات بصری فرم معماری کالبد محیطی