طراحی الگوی کارآفرینی اجتماعی با رویکرد توسعه اکوسیستم کارآفرینی جامعه روستایی ایران

طراحی الگوی کارآفرینی اجتماعی با رویکرد توسعه اکوسیستم کارآفرینی جامعه روستایی ایران

مراد کیخسروی1 سحر دهیوری2

1) دانشجوی دکتری رشته توسعه کشاورزی واحد علوم تحقیقات تهران
2) استادیار دانشگاه آزادواحد اسلامشهر

کد IOI مقاله : XEHE-HCGHC
محل انتشار : اولین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و فن آوری های نو(secongress.com/1st)
چکیده :
    امروزه چالش های راهبردی متعدّدی همچون: فقر، بیکاری پنهان، تخریب محیط زیست، تداوم نابرابری در توزیع فرصتها و منابع میان نواحی شهری و روستایی (Karimi: 2014,Rezvani, 2011) که زمینه نارضایتی جامعه روستایی را فراهم آورده است، این چالش ها همگی ریشه در فقدان تنوع اقتصادی و نبود نگاه کارآفرینانه دارند؛ افزون بر این موارد، کاهش ارزش کشاورزی به عنوان یک حرفه، درآمد پائین کشاورزان و اضافه شدن جمعیت روستایی به جمعیت شهری، نیز این مشکلات را دو چندان نموده است (Petridou and Glaveli, 2008 ). مجموع این مسائل باعث گردیده است تا در دهه های اخیر رویکرد کارآفرینی به عنوان راهبردی مناسب برای توسعه بخش کشاورزیو روستایی تلقی شود و نقش کشاورزان به عنوان مهمترین ایفاکنندگان نقش در اقتصاد کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته (Poza and Dougherty, 2013) جهت گذر از چالشهای مربوط در جوامع کشاورزی و رسیدن به پایداری، سودآوری و بهره وری مطرح گردد .(Damianos and Sluras, 1996: ؛ Nainggolan, 2003)دستاوردهای توسعه کارآفرینی روستایی از قبیل: توسعه زنجیره کشاورزی، تنوع بخشی به اقتصاد کشاورزی و روستایی، توسعه نوآوری و فناوری در بخش کشاورزی و روستایی، ارتقاء بهر ه وری، بهره برداری از مزیت های نسبی رقابتی و تجاری، اشتغا ل زایی مولدّ، تحوّل در مناسبات تولید همپای سایر تحوّلات نهادی، ارزش افزوده، کیفیت و محصولات و فرآورد ههای جدید، گسترش بازار محصولات کشاورزی، تشکیل و جذب سرمایه در بخش کشاورزی Sharifzadeh et al;., 2009) ( موجب گردیده تا پیامدهای مورد انتظارا ز کارآفرینی کشاورزی 1، هم راستای آرمانها و اهداف توسعه پایدار کشاورزی قرار گیرند و کارآفرینی به عنوان یک مقوله مهم در کانون توجه اندیشمندان حوزه برنامه ریزی و توسعه روستایی قرار گیرد. به طوری که پژوهشگران و محققان متعددی اعم از داخلی و خارجی هر یک به نوعی از زوایای مختلف به بررسی و تبیین این مهم پرداخته اند. کارآفرینی در بخش روستایی می¬تواند نظمی نو براي کار در مناطق روستایی ایجاد کند که از چندین جنبه اهمیت دارد: اول آنکه معقولانه است، یعنی افراد و گروه هاي کاري در محیط روستا توانایی کنترل بیشتري بر کار خود خواهند داشت و براي استفاده از آن در جهت رفع نیازهاي خود، از جمله نیاز به رشد و توسعه سالم فرصت¬هاي بیشتري به دست خواهند آورد . دوم آنکه انسانی¬تر است، یعنی کار افراد و گروه¬ها نه تنها در زمینه اموري که با اهداف آنان بیگانه است، مورد استفاده قرار نمی¬گیرد، بلکه موجب استثمار و زیان دیگران نیز نخواهد شد؛ سوم آنکه، یا محیط زیست سازگارتر است، با این ترتیب کار با محیط طبیعی و زیست انسانی هماهنگ خواهد بود و طبیعت را تخریب نخواهد کرد. مطابق ارزیابی¬هاي انجام¬گرفته، پایین¬بودن میزان آشنایی روستاییان با زمینه¬هاي اولیه کارآفرینی با شرایط خاص محیط¬هاي روستایی از جمله انزواي جغرافیایی، محرومیت، محدودیت فرصت¬ها و امکانات و خدمات اولیه و ضروري زیربنایی و ارتباطی مرتبط است. بنابراین آماده¬سازي محیط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادي نواحی روستایی از جمله تأمین و افزایش دسترسی روستاییان به امکانات و خدمات مختلف مانند امکانات رسان¬هاي و ارتباطی جدید می¬تواند در بروز کارآفرینی بسیار مهم باشد (رضوانی و نجارزاده،1387). در این میان عبارت كارآفريني اجتماعي در سازمان هاي در حال توسعه اي رواج پيدا مي كند كه هدف شان تامين نيازهاي اساسي انسان¬ها است به طوري كه تامين اين نيازها از طريق سازمان¬هاي تجاري و بخش خصوصي امكان پذير نيست (سيلوس و همکاران، 2006).ديويد پرنسكي (2005) کارآفرینی اجتماعي را فرايندي تلقي مي كند كه سازمان ها با آن برنامه هاي جديدي براي حل مسايل اجتماعي طراحي و ارايه مي كنند. در اين تعريف بايد به تركيب شاخص هاي پاسخ گويي، نوآوري و تغيير توجه شود.. كارآفرينان اجتماعي نقش عامل تغيير را در بخش اجتماعي بازي مي كنند، اين نقش از طريق ماموريت براي ايجاد و حفظ ارز ش هاي اجتماعي (نه صرفاً ارزش اقتصادي)، شناسايي و جست وجوي مستمر فرصت هاي جديد براي حفظ اين ماموريت، درگير شدن با فرايندهاي مستمر نوآوري، انعطاف پذيري و يادگيري، اقدام به كار بدون محدود شدن به منابعي كه در دسترس قرار دارد و پاسخ گويي در برابر اقدام هاي انجام شده و نتايج به دست آمده (دييز و همکاران،2002 و ديويس ، 2002) محقق مي شود

کلمات کلیدی : طراحی الگوی کارآفرینی اجتماعی رویکرد توسعه اکوسیستم کارآفرینی جامعه روستایی ایران