روانشناسی وجودی و علم النفس

روانشناسی وجودی و علم النفس

زهرا عباسی1 علی صدیق پور2

1) استاد مدعو دانشگاه الزهرا
2) کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

کد IOI مقاله : XEHZ-HHAKZ
محل انتشار : همایش ملی روانشناسی وجودی و حکمت اسلامی (ispsypishtazanac.ir)
چکیده :
    توجه به جنبه های وجودی و غیر مادی انسان همواره مورد توجه بسیاری از اندیشمندان و فیلسوفان قرار داشته است. این جنبه ها که عموما روان یا نفس تلقی می¬شوند منشأ بسیاری از رفتارهای انسان هستند. برخلاف بسیاری از مکاتب روانشناسی که صرفا به رفتار انسان پرداخته¬اند، روانشناسی وجودی که نشأت گرفته از وجودگرایی یا اگزیستانسیالیسم بوده، قائل بر این است که انسان دارای جنبه¬ای عمیق¬تر و مهم¬تر از رفتار و جسم است که «وجود» نام دارد. این مفهوم در علم¬النفس یا روانشناسی اسلامی و یا روانشناسی فلسفی که ریشه در حکمت اسلامی دارد «نفس» تعبیر می¬شود. روانشناسان وجودی و حکمای اسلامی هر کدام به اقتضای پیشینه فلسفی خویش به تعریف وجود و نفس و قوانین آن پرداخته¬اند؛ البته که با توجه به تفاوت میان پیشنه فلسفی بسیاری از مفاهیم و تعاریف ارائه شده متفاوت است اما نکته قابل توجه آن است که با توجه به فراگیری آرای هگل، اثبات گرایی و رفتارگرایی در غرب، و فراموشی بعد وجودی و روحانی انسان، وجودگرایی و روانشناسی وجودی یک جنبش برای یادآوری این موضوع بود؛ به همین دلیل می¬توان روانشناسی وجودی را یک جریان فکری نزدیک به علم¬النفس در حکمت اسلامی دانست. در مقاله حاضر به بیان برخی ویژگی های روانشناسی وجودی و علم¬النفس و مفاهیم آنها پرداخته می¬شود.

کلمات کلیدی : روانشانسی وجودی علم النفس حکمت اسلامی روانشناسی فلسفی انسان شناسی