تحلیل جایگاه سیاست‌گذاری صنعت دفاعی برای توسعه علوم و فناوری‌های حیاتی در نظام مارپیچ سه‌گانه ایران

تحلیل جایگاه سیاست‌گذاری صنعت دفاعی برای توسعه علوم و فناوری‌های حیاتی در نظام مارپیچ سه‌گانه ایران

محمدمهدی ارشادی1 حنیف کازرونی2

1) کارشناسی ارشد مهندسی سیستمهای سلامت دانشکده مهندسی سیستمها و مدیریت، دانشگاه امیرکبیر،
2) استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، گروه علوم و فناوری‌های دفاعی، تهران

کد IOI مقاله : XFBE-HEAGK
محل انتشار : نخستین همایش ملّی معماری دفاعی امنیتی نظام اسلامی(fna.ir/brcxnm)
چکیده :
    تدوین سیاست مناسب برای پیشبرد هر صنعت و هر سیستم وابسته به آن، نیازمند نگرش جامع و راهبردی به محیط اثرگذار بر آن و جایگاه صنعت موردبررسی است. در بین تمامی صنایع مختلف کشور، صنعت دفاعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و تعیین‌کننده روابط مختلف درون و برون مرزی هر کشور می‌باشد. در کشور ایران، صنایع دفاعی در یک نظام مارپیچ سه‌گانه قرار می‌گیرند که ابعاد مختلف این نظام از دولت، دانشگاه و صنعت تشکیل شده است. در این مقاله پس از آشنایی با ابعاد مختلف این نظام مارپیچ، به بررسی ابعاد سیاست‌های صنعت دفاعی می‌پردازیم. این موضوع زیرمجموعه شاخه‌های سیاست عمومی است و شامل سیاست‌های مختلف دخالت دولت در عرصه صنعت و فناوری می‌شود. این دخالت‌ها به‌صورت آگاهانه و به‌منظور پیشرفت در توسعه صنعت انجام می‌شود اما به علت وجود نظام مارپیچ، واکنش‌ها و هنجارهای متفاوت دیگری نیز بر صنعت دفاعی تأثیرگذار می‌شود. درک این عوامل و چگونگی تأثیرگذاری آن‌ها بر یکدیگر نیاز به آشنایی با ساختارهای اثرگذار و متقابل هر بخش بر دیگری دارد. لذا در ابتدای این مقاله به بررسی هر یک از بخش‌های مختلف نظام مارپیچ می‌پردازیم؛ سپس سیاست‌های بهبود وضعیت پس از شبیه‌سازی چرخه‌ علت و معلولی برای صنعت دفاعی پیشنهاد می‌گردند. تمرکز اصلی این مقاله بر چگونگی توسعه علوم و فناوری‌های حیاتی است که نیازمند پشتیبانی مستقیم از صنایع دفاعی است؛ لذا در این خصوص نیز مقدمات لازم بررسی شده و اهمیت آن تعیین می‌شود.

کلمات کلیدی : علوم و فناوری‌های حیاتی صنایع دفاعی تحلیل سیستمی بهبود