موسیقی درمانی و کاربردهای آن

مجید اخشابی¹ حمیده سیاح پور²

1) استادیار گروه هنر و معماری، دانشکده هنر و رسانه، دانشگاه پیام نور واحد تهران شرق، تهران، ایران
2) کارشناس ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی و رئیس اداره فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ايران

کد IOI مقاله : XFCE-HECZB
محل انتشار : اولین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه(cpsp.ir)
چکیده :
    هنر در طول تاريخ برای انسان همواره درمانگر بوده است. در اين ميان، موسيقي نیز براي ارتباط و سازگاري رواني با تعارضات و ابهامات جهان ابزاری کارآمد و نقش‌ آفرین محسوب می‌ شود و بشر هزاران سال است که با برپائي مراسم و آیين‌ هاي سنتي از ضرب آهنگ‌ هاي موسيقي برای درمان، شفا و آرامش استفاده می‌ کند. موسیقی به طور مستقیم بر سطح عاطفه، احساس و تصویرسازی ذهنی و به طور غیرمستقیم بر شناخت فرد اثرگذار است. انواع گوناگونی از آن، تأثیرات متفاوتی روی ذهن و جسم دارند که با توجه به این تأثیرات از موسیقی می‌ توان، برای کارهای درمانی در حوزة پزشکی و مشاوره و روان درمانی استفاده کرد. در این مقاله، پژوهش به روش کتابخانه ‌ای با هدف مروری برکارکردهای موسیقی درمانی صورت گرفته است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که موسیقی رابطة زیستی و فیزیولوژیک با مغز انسان دارد. ریتم، محرک بیولوژیک و ملودی، مولد لذت، خوشی و خیال انگیزی است. مطالعات بسیاری، مؤید کاهش درد بیماران به واسطه موسیقی است. از بهترین عواید و دستاوردهای موسیقی درمانی که در این مقاله مورد استنتاج قرارگرفته، بدین موارد می توان اشاره کرد: 1. موسیقی درمانی فرایندی است، لذت بخش که می تواند، پروسه نگران کننده و استرس آور درمان را به خاطره، توانایی و مهارتی خوشایند بدل کند؛ 2. موسیقی درمانی مکمل و یا جایگزنی لذت بخش و ارزان برای دارو است و این مقوله برای بیمار می تواند بسیار حائز اهمیت باشد؛ و 3. موسیقی درمانی می تواند، تسهیل کننده و بسترساز تأثیرگذاری و یا حتی حذف برخی از روش های درمانی باشد. شایان ذکر است، در طي پنج دهه گذشته، بيش از ۳۰ هزار پژوهش تجربي و نظام‌ مند پيرامون تأثير موسيقي درماني در زمينه‌ هاي مختلف پزشكي انجام شده است. روش‌ ها و برنامه ‌های موسیقی درمانی برای هر سنی از نوزاد تا سالمند و برای همه بیماری ‌ها از نقایص حسی و حرکتی و معلولیت ‌های جسمی تا اختلال‌ های روحی و روانی، رفتاری و بیماری‌ های مزمن رو به مرگ به کار گرفته می‌شود. به نظر می‌ رسد، موسیقی درمانی سهم چشمگیری در آینده حوزه بهداشت و درمان داشته باشد. در این مسیر بدیهی است تحقیقات، آموزش و ارتقاء سطح آگاهی جامعه از موسیقی که عموماً در حال حاضر هنوز محدود به استفاده تفریحی و تفننی از موسیقی است، نقش بسیار مؤثری را ایفا خواهند نمود.

کلمات کلیدی : هنر موسیقی موسیقی درمانی روان درمانی