زنان پیشرو در عرصه رسانه ( ورود زنان به عرصه نشریات و روزنامه نگاری در دوره قاجار و پهلوی)

زنان پیشرو در عرصه رسانه ( ورود زنان به عرصه نشریات و روزنامه نگاری در دوره قاجار و پهلوی)

صالح امین پور1

1) استادیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

کد IOI مقاله : XFKC-KZKED
محل انتشار : زن در صد سال اخیر(womenuma.ir)
چکیده :
    شرایط اجتماعی دوره ی قاجار زمینه رشد اجتماعی و فعالیت های فرهنگی زنان را محدود و در بسیاری از موارد به بن بست رسانده بود. زنان به عنوان بخش قابل توجهی از جمعیت کشور، نقشی در سیاست های کشور و فعالیت ها و جنبش های اجتماعی نداشتند و همواره از توزیع ناعادلانه ی فرصت ها و منابع بی بهره بودند. در جریان انقلاب مشروطه زنان با کمک مردان روشنفکر، به دنبال به دست آوردن حق تحصیل، حق رای ، حق حضور در اجتماع ، حق داشتن نشریات و انجمن ها بودند. با توجه به شرایط موجود، زنان در دستیابی به این اهداف و کسب این حقوق با موانع و مشکلات عدیده ی روبرو شدند. مبارزات فرهنگی زنان برای احقاق حقوق پس از انقلاب مشروطه تداوم داشت و در دوره ی پهلوی اول این روند سرعت گرفت، زیرا رضاشاه گرچه ابتدا موافق حضور زنان در اجتماع بود، اما هرگز برای سیاسی شدن زنان اقدامی نکرد. یکی از مباحث فرهنگی که در دوره انقلاب مشروطه آغاز گردید و پس از آن هم تدوام داشت و باتوجه به بافت اجتماعی ایران در آن دوره با چالشهای جدی روبرو شد نشریات بود. نشریات به صورت عام و روزنامه و هفته نامه و ماهنامه به صورت خاص قبل از مشروطه هم به صورت محدود و تحت کنترل حکومت قاجاریه منتشر می شدند اما در دوره انقلاب مشروطه و پس از آن تعداد نشریات و رویکردهای متولیان گستردگی فراوانی یافت و در این میان زنان هم وارد عرصه نشریات شده و روزنامه های متنوع و موثری را منتشر نمودند. در این مقاله ضمن تشریح فضای حاکم بر جامعه ایرانی، به معرفی و نقد نشریات مهمی که زنان در به وجود آوردن آن نقش داشتند پرداخته می شود.

کلمات کلیدی : زنان رسانه نشریات انقلاب مشروطه پهلوی اول