تحلیل حقوقی ماهیت «می‌توانم» و آثار آن در حقوق اسلامی

تحلیل حقوقی ماهیت «می‌توانم» و آثار آن در حقوق اسلامی

محمد امینی1 محمد مهدی الشریف2 رسول مظاهری کوهانستانی3 سید محمد موسویار4

1) دانشجو دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2) دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3) استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
4) دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : XFZH-HHZFA
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com/3rd)
چکیده :
    در روابطی که انسان‌ها با یکدیگر دارند و زیست اجتماعی نیز در پرتو آن به وقوع می‌پیوندد، هریک از آن‌ها در مقابل فرد یا افراد دیگر، اختیار انجام یا عدم انجام اعمالی را دارند و برای این‌گونه افعال، الزامی وجود ندارد و آنچه در این مسیر نقش ایفا می‌کند، صرفا تصمیم و اراده آدمی است. ازاین‌رو است که گاهاً انسان‌ها برای نشان دادن چنین توان و امکانی که دارند، از اصطلاح «می‌توانم» استفاده می‌کنند و قدرت خود را در انجام یا ترک آن چیزی که از ایشان خواسته شده است را نمایان می‌سازند. براین‌اساس پرسش قابل طرح آن است که تا چه اندازه اختیار تصمیم‌گیری راجع به چنین توان و امکانی با شخص است و تا چه میزان می‌تواند در آن تصرف کند؟ به عبارتی، ماهیت حقوقی عبارت «می‌توانم» چیست و تعیین آن چه آثاری را به دنبال دارد؟ نگارندگان در مقاله حاضر با روش توصیفی – تحلیلی به این مهم دست یافتند که تمامی توانایی یا توانایی‌هایی که اشخاص در مقابل دیگران و یا در انجام یا ترک برخی از افعال دارند، در زمره «حقوق» قرار نمی‌گیرد؛ بلکه بخشی از این توانایی‌ها ذیل «حق»، بخشی از آن ذیل «حکم» و بخشی دیگر، ذیل «اباحه» جای می‌گیرند و ثمره عملی چنین تفکیکی در قابلیت اسقاط و نقل و انتقال آن‌ها می‌باشد.

کلمات کلیدی : «می‌توانم» حق حکم اباحه قابلیت اسقاط