اثرات برنامه ریزي استراتژیک و الگوهای مشارکتی در مدیریت شهري با رویکرد حقوق شهروندی

اثرات برنامه ریزي استراتژیک و الگوهای مشارکتی در مدیریت شهري با رویکرد حقوق شهروندی

لاله ایزدپناه1 زهرا توسلی2

1) کارشناس برنامه ریزی شهرداری شیراز، برنامه ریزی شهرداری شیراز،
2) کارشناس حقوقی شهرداری شیراز،

کد IOI مقاله : XGCA-AZZGEF
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    شهرها به عنوان محل تجمع انسان ها، محل ظهور زندگی مـدنی و پیـدایش شـهروندي بسـیارحائز اهمیت هستند .جامعۀ ایران هم اخیراً با پدیـدۀ پیـدایش زنـدگی شـهري روبـه رو شـده است. امروزه شهر ها را می توان محلی براي تولید شهروند قلمداد نمـود. از آنجـا کـه زنـدگی کنونی شهري نیاز به قوانین ویژه دارد و هرگونـه کوتـاهی و نادیـده گـرفتن قـوانین موجـب ناهنجاري هاي بسیاري در زمینه هاي اقتصادي، اجتماعی و فرهنگی و... مـی شـود ، بـا در نظـرگرفتن پیچیدگی بافت و ساختار شهرها، زندگی بـدون قـوانین و مقـررات شهرنشـینی در آن ممکن نیست. لذا این امر موجب ایجاد و تقویت حقوق و قوانین شهر، شهروندي و فرهنـگ شهرنشینی شده است. در این میان، حقوق شهروندي براي تقویت و حمایـت از تعـاملات وروابط سازمان ها و نهادهاي شهري، بیش از پنجاه سال است کـه نمـود پیـدا کـرده و مبنـایی براي شهروند و مدیریت شهري شده است. بنابراین مدیریت شهري قـادر اسـت بـا آمـوزش حقوق و قوانین شهروندي، اتخاذ رویکـرد شـهروند مـداري، اصـلاح نظـام اداري و رعایـت نمودن حقوق شهروندي، ایجاد فضاي گفت وگـو میـان مـدیران شـهري و شـهروندان، عـدم تبعیض میان شهروندان و... نقش آفرینی کند. علاوه بر این، جایگـاه مشـارکت شـهروندان دربرنامه ریزي و مدیریت شهري، جایگاه انکارناپذیري است به صورتی که موفقیت یک طـرح تـاحد زیادي وابسته به نقش مردم و نوع دخالت آن هـا در برنامـه هاسـت. لـذا تعیـین اولویـت برنامه هاي شهري، خواست ها و نیازها در ابعاد فرهنگی، اجتمـاعی و ... وابسـته بـه مشـارکت مردم است. در حال حاضر در ایران، شهروندان تنهـا ازطریـق شـوراها ، در امـورات مـدیریت شهري مشارکت دارند؛ اما هیچ گونه مشارکتی در روند تهیه، اجـراي طـرح هـاي شـهرداري و مدیریت شهري وجود ندارد. نتایج این پژوهش نشان داد یکی از علل مشارکت نکردن مـردمدر مدیریت شهري، شکاف طبقاتی گسترده و موقعیت جغرافیـایی آن هـا در کنـار مشـکلات محله محوري، مستمر نبودن برنامه ریزي هاي مشارکتی محله محـور و فردگرایـی اسـت . موانـع قانونی و سیاسی، عامل دیگر درزمینۀ موانع مشارکت مردمی در مـدیریت شـهري اسـت کـه موجب شده مشارکت به امري حاشیه اي تبدیل شود. لذا نیازمند تدوین سیاسـت هـایی نـوین است که متناسب با وضعیت روز باشد،تا بستري مناسب براي مشـارکت در سـطح انجمنـی، حزبی و مردمی را فراهم نماید .

کلمات کلیدی : برنامه ریزی استراتژیک حقوق شهروندی مدیریت شهری شهروند