نقش خدمات شهری در ساختار و کالبد فضاهای شهری با رویکرد منظر احساس امنیت شهروندان

نقش خدمات شهری در ساختار و کالبد فضاهای شهری با رویکرد منظر احساس امنیت شهروندان

محمدعلی توکلی1 حسین بهزادی فر2

1) کارشناس عمران شهرداری شیراز،
2) کارشناس حوزه خدمات شهری شهرداری شیراز،

کد IOI مقاله : XGCA-KCZKK
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    موضوع امنیت شهری، یکی از مسائل مهم در شهرها است عوامل متعددی در ایجاد شهر امن موثر می باشند . عوامل اجتماعی مانند فقر، بیکاری، ناهماهنگی اجتماعی ، عدم تعادل ا قتصادی و اجسماعی، باعث ایجاد محیطی مستعد و در معرض جرم و ناهنجاری رفتاری می شود، اما فاکتورهای اجتماعی تنها عوامل و جنبه های تعیین کننده جرائم و ناهنجاری های اجتماعی نیستند، طرح و کالبدد فیزیکی فضا، نقش مهمی در توسعه یا پیشگیری از جرم و ناهنجاری دارد . هدف این پژوهش، بررسی نقش ویژگی های کالبدی و ساختاری در ارتقای احساس امنیت شهروندان است. این تحقیق را بر اساس نوع هدف آن ، از انواع تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش انجام کار در رده تحقیقات توصیفی – تحلیلی قرار دارد. جمع آوری اطلاعات در این تحقیق به دو صورت کتابخانه ای- اسنادی و پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه است. جهت انجام تحقیق، پرسشنامه اي تنظیم شد و در میان ساكنین شهر شیراز، توزیع گردید. پس از جمع¬آوری اطلاعات مورد نیاز، پرسشنامه¬ها به منظور تجزیه و تحلیل، وارد محیط SPSS شد. آنچه كه در یافته های پژوهش مسلم شد این است كه مردم در فضاهایی چون كوچه های تاریك و خلوت، خیابان ها و فضاهای شلوغ و پر تردد شهر،كنج ها، ساختمان های نیمه تمام و رها شده یا متروک ، فضاهای مجاور كاربری های بزرگ ولی كم رفت وآمد و عبور پیاده از آن برای دسترسی سریع، حاشیه نشینی، كمبود مسیرهای پیاده كه از لحاظ كالبدی حائز اهمیت است. و لذا مكان هایی كه افراد معتاد و مزاحم نوامیس مردم حضور دارند، موجب سلب آسایش و امنیت شهروندان مي شود، شلوغی و نگاه های مردمی كه بدلیل فقر و نبود فرهنگ زندگی روی دیگران سنگینی مي كند و محله هایی كه فقر اقتصادی بیداد می کند مكان هایی كه پلیس حضور دائمی ندارد از دیگر عواملی هستند كه به لحاظ اجتماعی قابل بررسی است كه چنین معضلاتی پیامدهایی از قبیل عدم اعتماد، احساس نگرانی نسبت به چیزها و مسائل مختلف، كناره گیری از مشاركت و رفتارهای اجتماعی، ترس و بیمناكی و دوری جستن از محیط، محدود كردن فعالیت های عادی و ارتباطات را به دنبال دارد. احساس امنیت فرایند روانی اجتماعی است که صرفاً بر افراد تحمیل نمی شود، بلکه بیشترافراد جامعه بر اساس علایق، خواسته ها و توانمندي هاي شخصیتی و روانی خود در ایجاد و از بین بردن آن نقش دارند؛ لذا شناخت وضعیت احساس امنیت در جوامع شهري بر اساس یافته هاي پژوهش می تواند به برنامه ریزي بهتر براي رشد و توسعه متوازن این جوامع کمک نماید.

کلمات کلیدی : خدمات شهری ساختار و کالبد شهر فضای شهری امنیت برنامه ریزی شهری