مخاطب محوری منظر و نقش آن در خوانش منظر شهری

مخاطب محوری منظر و نقش آن در خوانش منظر شهری

سینا ناصری1

1) دکتری معماری منظر، دانشکده معماری،دانشکدگان هنرهای زیبا دانشگاه تهران و استاد‌‌‌ مد‌‌‌عو مؤسسۀ آموزش عالی حافظ شیراز، فارس، ایران

کد IOI مقاله : XGCA-KEDKA
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    ساده ترین تعریف منظر که در آن به رابطه متقابل انسان و محیط پیرامون او می پردازد، پس از طرح در جوامع علمی به شکل گیری صفات در تعریف منظر منجر گردید که مانند هر نظریه علمی بر بنیان‌های آن استوار است . از یک رو منظر معرفی و معنا می شود و از سوی دیگر محیط پیرامون او ذیل تاثیر و تاثر بر انسان و برداشت های او بازتعریف می گردد. این وجوه از تعریف منظر، باب را بر پدیداری صفاتی همچون « مخاطب محوری»، «نسبی بودن مفهوم منظر» و پویایی که بیش از پیش وابسته به هر دو وجه «انسان و طبیعت» تلقی می شد، گشود. علی رغم چنین تبیینی کمتر پژوهشی به مولفه‌ی «رابطه میان این دو رکن» ساختاری منظر پرداخته است. لذا این پژوهش با نگاهی دقیق‌تر به مؤلفه‌ی ارتباط موجود میان ارکان، در وهله اول به تبیین جایگاه مخاطب از وجه نگاه به رابطه فی مابین او و محیط و ثانیا نقش آن را در منظر شهری مورد واکاوی قرار می دهد. این پژوهش که ماهیت کمی داشته بر روش تحلیلی - توصیفی متکی و جمع‌آوری اطلاعات لازم به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی از میان منابع علمی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد منظر به عنوان پدیده‌ای که عینیت‌های محیط را در کنار ذهنیت ناظر در قالب یک مجموعه اتحادی قرار می‌دهد، هم ارزش با اتکا بر ارکان خود -انسان و طبیعت - به رابطه‌ی فی مابین آن‌ها نظر دارد به نحوی که عدم وجود ارتباط میان مؤلفه‌ها به معنای نقص ساختاری تعریف منظر و عدم وجود آن می پندارد. به بیانی عینیت‌های محیط و ذهنیت انسان بدون رابطه متعامل مابین خود، به تنهایی نمی‌تواند موجودیت منظر را تعریف نماید.

کلمات کلیدی : منظر پویایی مخاطب محوری انسان و طبیعت منظر شهری