جستاری در باب مفاهیم نمادین معماری و شهرسازی و کاربرد عناصر مرتبط با آن ها در دیوان شمس مولوی

جستاری در باب مفاهیم نمادین معماری و شهرسازی و کاربرد عناصر مرتبط با آن ها در دیوان شمس مولوی

آرام خضرلو1

1) عضو هیئت علمی گروه معماری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر دانشگاه ارومیه.

کد IOI مقاله : XGCA-KEZBD
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    ادبیات ایران، شامل مضامین و مفاهیمی است که به صورت استعاری و نمادین، توصیف کننده شرح حال یک پدیده، مسئله، مکان، زمان و ... هستند، و از این طریق است که شاعر یا نویسنده، با ایجاد فضایی در ذهن خواننده، منظور خویش را به وی القا می نماید. از طرفی وظیفه معماری، به¬عنوان یکی از هنرهای اصلی ایرانی، ایجاد این فضای خاص به صورت عینی و ملموس هست، و هر جز از اجزای معماری با مفاهیم خاص و معانی مرتبط با خود، در جهت تحقق این هدف، بکار گرفته می شود. لذا در این مورد، شاهد وجه اشتراک ادبیات و معماری در بیان استعاری معانی می باشیم. یکی از شاعران مهمی که توانسته است، مفاهیم نمادین معماری و شهرسازی را به بهترین نحو در اشعار خویش بگنجاند، و از عناصر مختلف این دو، به وفور در اشعار خود بهره گیرد، مولانا جلال الدین محمد بلخی است. با توجه به آنکه نمادپردازی، یکی از ظرافت های هنری و از مهم ترین ویژگی های ادبی مولانا در سرودن اشعارش می باشد، بررسی آثار وی در این زمینه قابل بحث و بررسی است. این پژوهش سعی دارد، با انجام مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و بررسی اشعار کلیات شمس مولانا (جلد ۱و۲)، به بررسی مفاهیم نمادین عناصر مهم معماری و شهرسازی در اشعار این دیوان کبیر بپردازد. نتایج پژوهش حاضر بیانگر ارتباط مضمونی این اشعار با بناهای دوران خاص خود، و همچنین رابطه تنگاتنگ هنر معماری و ادبیات در ادوار مختلف می باشد.

کلمات کلیدی : معماری ادبیات مولانا دیوان شمس مفاهیم نمادین