بهبود آسایش بصری نوری در فضاهای آموزشی دانشگاهی ایران جهت ارتقا حس تعلق به مکان

بهبود آسایش بصری نوری در فضاهای آموزشی دانشگاهی ایران جهت ارتقا حس تعلق به مکان

فاطمه صادق زاده1 مهدی میرزا گل تبار روشن2

1) دانشجوی دکتری معماری،واحدساری،دانشگاه آزاد اسلامی، ساری،ایران
2) عضو هیات علمی گروه مهندسی عمران،واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

کد IOI مقاله : XGCA-KHCBE
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    تعلق و پیوندجویی از جمله اساسی ترین نیازهای انسان در تعامل با فضا است. تعامل عاطفی با مکان، سبب معنابخشی به مکان شده و کیفیت تجربه مکان را ارتقا می¬دهد. فضاهای دانشگاهی از جمله مکان هایی هستند که وجود و ارتقا تعلق مکانی در آن ها می تواند به بهبود کیفیت آموزشی منجر شود یکی از متغیرهای کالبدی مهم در فضاهای ، آموزشی،آسایش بصری نوری می باشد.در این راستا،در پژوهش حاضر نقش مولفه های آسایش بصری نوری در تعلق مکانی دانشجویان مورد ارزیابی قرار گرفت. از آنجایی که تعلق مکانی در فضاهای آموزشی مساله ای است که از یک طرف با ادراک کاربران فضا (دانشجویان) سر و کار داشته و از طرف دیگر وابسته به ویژگی های اجتماعی و کالبدی خود فضا می باشد. لذا پیوندجویی به عنوان یکی از اساسی ترین نیازهای انسان است که ابعاد مختلفی دارد ، مانند ابعاد فردی- شناختی، اجتماعی و کالبدی. در مکان های دانشگاهی به سبب اینکه دانشجو زمان قابل توجهی را در کلاس ها و سایر فضاهای آموزشی سپری می کند، ایجاد و تقویت این پیوندهای عاطفی با مکان حائز اهمیت می باشد. نور و شرایط آسایش بصری نوری از جمله پارامترهای فیزیکی مکان کلاسی می¬باشد که تاثیر زیادی بر کیفیت محیط داخلی کلاس و ادراک ذهنی افراد به لحاظ آزردگی و خوشایندی می گذارد که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی از نوع مروری و با استفاده از منابع کتابخانه¬ای به گردآوری اطلاعات و مرور متون و منابع ، پرداخته است. در این راستا هدف پژوهش حاضر، بهبود شرایط آسایش نوری در راستای ایجاد و ارتقای پیوندجویی دانشجویان با مکان کلاسی بود. برای ارزیابی اهداف پژوهش و پاسخ به سوالات، به شیوه کیفی به ارزیابی شرایط و ادراک افراد پرداخته شد. یافته های پژوهش در پاسخ به سوال اصلی پژوهش مبنی بر معناداری ارتباط بین تعلق مکانی کلاسی و شرایط آسایش بصری نوری نشان داد که عناصری مانند (پنجره، تابلو، چیدمان صندلی، تناسبات اتاق و غیره) بر نوع و تنوع مکان گزینی متغیراثر دارد و این اثر می تواند به طراحی روشنایی ناشی از چیدمان پنجره ، محل قرارگیری تابلو، استقرار کلاس در جبهه مناسب نوری و غیره برگردد. در پاسخ به سوال فرعی دوم مبنی بر اینکه کدام مولفه ها بیشترین تاثیر را در آسایش بصری ادراک شده توسط افراد دارند، مشخص گردید که صندلی و چیدمان نامناسب آن بیشترین سهم را در تبیین تعلق مکانی داشته و چراغ با ارزش، پنجره و عوامل غیرکالبدی در رتبه های بعدی قرار گرفتند. در پاسخ به سوال آخر می توان گفت چیدمان صندلی و پنجره و جهت گیری اتاق و دید به تابلو پارامترهای با اعتبار بالا می باشند

کلمات کلیدی : پرورش کودکان طبیعت طراحی مدرسه معماری منظر یادگیری