شناسایی ویژگی پیامدهای اجتماعی ناشی از رشد سکونتگاه های غیررسمی در اسلامشهر

شناسایی ویژگی پیامدهای اجتماعی ناشی از رشد سکونتگاه های غیررسمی در اسلامشهر

زهرا کرمی جوزانی1 علی نوری کرمانی2 آزیتا رجبی3

1) دانشجوی دکتری ، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2) استادیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3) دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : XGCA-KHEEH
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    هدف از این پژوهش شناسایی ویژگی پیامدهای اجتماعی ناشی از رشد سکونتگاه های غیررسمی در اسلامشهر است . اﺳﻜﺎن ﻏﻴﺮرﺳﻤﻲ ﺑﻪ‬ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻓﻘﺮ و ﮔﺴﺘﺮش آن و ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت‪ ‬ﺗﻬﺪﻳﺪي ﺟﺪي، ﺑﺮاي ﭘﺎﻳﺪاري و اﻧﺴﺠﺎم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻬﺮي ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه ‬ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺟﺪي ﺑﻪ اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ وﻳﮋه‌اي ﺑﺮاي ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از‬‬ ﮔﺴﺘﺮش آن در آﻳﻨﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻣﺪﻳﺮان و دوﻟﺖﻣﺮدان ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ روش تحقیق این پژوهش از نظر هدف جزو مطالعات توسعه ای –کاربردی R&D ،از نظر ماهیت کیفی – کمی(آمیخته) و بر اساس متدولوژی توصیفی – موردی و بر اساس روش تحلیل توصیفی- تحلیلی بر اساس تئوری زمینه ای ( گرندد تئوری)می باشد و جهت جمع آوری داده‌ها و اطلاعات لازم از دو روش کتابخانه‌ای- اسنادی ومیدانی به صورت پیمایشی ( پرسشنامه ای) استفاده شده است. نتایج این پژوهش پیامدهای اجتماعی به تاثیر پدیده تک عاملی یا تک بعدی در سکونتگاه های غیر رسمی ایجاد نشده و در مجموع در روند تسلسلی به عنوان مجموعه شبکه ای از عوامل اثر گذار می باشد که منجر به بروز بی عدالتی و در نتیجه ایجاد حس ناکامی و تعارض نسبت به نهادهای رسمی و قانونی شده و این امر در ابعاد متعدد بین ساکنان ، منجر به بروز ناهنجاری های اجتماعی از جمله جرایم و قانون گریزی و بعضا قانون ستیزی و انواع آسیب های اجتماعی در میان ساکنان ناامید این سکونتگاه ها گردیده است وضعیت محلات اسکان غیررسمی تا نیل به وضعیت مطلوب راه نسبتا زیادی دارد و این جز با تلاش های نهادهای حاکمیتی مانند شهرداری و سازمان‌های مربوطه و شهروندان امکان پذیر نخواهد بود. به نظر می‌رسد با بهبود وضعیت و کاهش دغدغه‌های اقتصادی افراد، بتوان به موارد دیگر ورود و التیامی در این خصوص در مباحث دیگر نیز صورت پذیرد. مهمترین عامل برآیند این پیامدها ، پدیده واگرایی نسبت به قانون در این مناطق می باشد .که اثبات می کنند به رقم پیامدهایی مانند بی خانمانی و کارت خوابی، فشردگی و آشفنگی بافت محلات ، کیفیت پایین امکانات وبهداشت، بی اعتمادی .و ترس و احساس عدم امنیت ، عدم رضایت و ناخشنودی مبتنی عدم احساس تعلق و هویت ، بدبینی، عدم آگاهی و آموزش و اطلاع رسانی ،عدم احساس تعلق ، بی ثباتی و عدم التزام به اصول اخلاق و... برآیند اصلی این پیامدها ، عدم التزام به قوانین و واگرایی قانونی در ابعاد متعدد ، کالبدی – محیطی ، اقتصادی ، اجتماعی و.... بوده و.لذا می توان گفت در تبیین پیامدهای اجتماعی این نوع سکونتگاه ها ، بروز واگرایی یا بی هنجاری (آنومی ) اجتماعی - قانونی ، به عنوان مهم ترین برون داد اصلی این پیامدهای اجتماعی می باشند. که اثبات می کنند به رقم پیامدهایی مانند بی خانمانی و کارت خوابی، فشردگی و آشفنگی بافت محلات ، کیفیت پایین امکانات وبهداشت، بی اعتمادی .و ترس و احساس عدم امنیت ، عدم رضایت و ناخشنودی مبتنی عدم احساس تعلق و هویت ، بدبینی، عدم آگاهی و آموزش و اطلاع رسانی ،عدم احساس تعلق ، بی ثباتی و عدم التزام به اصول اخلاق و... نتایج بدست آمده نشان می‌دهد که میان رشد محلات اسکان غیررسمی در اسلامشهر و شکل‌گیری پیامدهای اجتماعی خاص شاخص رشد سکونتگاه های غیر رسمی اسلامشهر با ابعاد آسیب‌های اجتماعی، فقر و محرومیت، هویت، احساس تعلق و مشارکت، امنیت و آموزش وجود دارد.. که بر این اساس سعی گردیده به ارائه الگو، تحلیل این سکونتگاه ها و پیامدهای آن پرداخته شود.

کلمات کلیدی : سکونتگاه های غیر رسمی پیامدهای اجتماعی شهر اسلامشهر