مطالعه¬ی تطبیقی نقش مذهب بر شکل گیری کالبد مدارس شیعه و ارامنه در اصفهان
مطالعه¬ی تطبیقی نقش مذهب بر شکل گیری کالبد مدارس شیعه و ارامنه در اصفهان
نرگس لقمانی1
1) گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه¬ای، تهران، ایران
کد IOI مقاله
:
XGCA-KZAHF
محل انتشار :
سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
نوع و میزان عقاید و مضامین دینی، می¬تواند در فرهنگ به طور اعم و در معماری بطور اخص، بازنمودی ویژه یابد که در این میان، در ادیان الهی که مبتنی بر جهان بینی خاص هستند، این بازنمودها روایتگر احساس و اندیشه معمارن وابسته به دین و جهان بینی خاص است که در تصویر کالبدی اثر خود را به نمایش می¬گذارد. در دوره ای که مکتب اصفهان به مدد اندیشه بزرگان به بالندگی رسید، نفوذ بی سابقه تفکر شیعه را در آن نمی توان نادیده گرفت. این اتفاق سبب گشت تا معماری و هنر با اعتقادات شیعی همپوشانی پیدا کنند. در زمان شاه عباس اول شهر اصفهان با ورود اقوام ارامنه با دین مسیحیت روبرو شد. این افراد مطابق با معماری زمینه و همچنین مذهب خود شروع به ساخت بناهایی همچون خانه، کلیسا و مدارس نمودند. این پژوهش بر آن است تا با روش تحقیق تحلیلی-قیاسی، به بازشناسی نمود مذهب و تأثیر آن بر کالبد مدارس اهل شیعه و ارامنه اصفهان بپردازد. اهمیت این پژوهش در این است که با تحلیل تفاوت¬ها و شباهت¬ها در مدارس می¬توان بسیاری از ویژگی¬های خاص و عام آنها را در حوزه کالبد مشخص نمود. حوزه کالبد شناسی مدارس شیعه و ارامنه اصفهان تا کنون برای یک مطالعه¬ی تطبیقی به کار بسته نشده است. این پژوهش برای نخستین بار با مقایسه 4نمونه از مدارس- که دارای وجوه مشترکی برای مقایسه بوده اند- به نتایج معناداری رسید که نشان میدهد تبلور مذهب با رمزگذاری در نمادهای بصری و شکلی، نوعی فهم و ادراک و زیباشناخت محتوایی را رمز گشایی می¬کند که در قالب سیرکولاسیون ورودی، فرم کلی بنا(درون گرایی-برون گرایی)، تزیینات و ریز فضاهای کاربری مدارس تأثیر مستقیم داشته است.
کلمات کلیدی : کالبد مدارس مذهب شیعه مدارس ارامنه معماری ارامنه