بررسی نقش مایه درخت در هنر های باستانی بر مبنای زیبایی شناسی

مریم دهقانیان¹

1) کارشناسی ارشد رشته هنر،گرایش نقاشی ،دانشکده هنر و معماری یزد ،ایران،

کد IOI مقاله : XGCA-KZHGH
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(3icacu.ir)
چکیده :
    اقوام ایرانی مظاهر طبیعی که مایه شگفتی آنها بوده است را مقدس میپنداشتند و از آنجایی که درخت هر ساله میمیرد و دوباره زنده میشود و میوه میدهد، همواره به عنوان یکی از عناصر مقدس قابل تکریم بوده است. درخت از رایج ترین نمادهای تصویری، در دورههای تاریخی هنر ایران است. این نقشمایه مفاهیمی چون جوانی، زندگی، جاودانگی، تولد و شکوفایی را القا می کند . موضوع پژوهش حاضر « زیباییشناسی نقشمایه درخت در هنر ایران باستان» است. با توجه به اهمیت نقشمایه درخت در اغلب آثار برجای مانده از هنر ایران به خصوص دوران باستان و باورهای گذشتگان به این عنصر، در این پژوهش سعی شده است تا با مطالعه اسناد و مدارک کتابخانه ای، تصویری و نظری در زمینه این نقشمایه، به تحلیل و بررسی فرم درخت و نوع برخورد هنرمندان در بستر تاریخی پرداخته شود. در این بررسی از رویکرد شکلگرایی، در تجزیه آثار بهره-گرفته شده است. و در راستای آن تعداد هفت نمونه از آثار دورههای مختلف که در طی پژوهش نام برده شده، انتخاب شده است. از مطالعات انجام شده ، برداشت میشود که با وجودی که این نقشمایه در آثار دورههای مختلف هنر ایران باستان دیده می شود . اما تفاوت های بارز شکلی و فرمی در طرح ریزی نقش درخت در ادوار مختلف مشاهده میگردد.

کلمات کلیدی : نقش مایه درخت درخت زندگی هنر ایران باستان درخت در باور ایرانیان زیبایی شناسی