ضمانت اجرای شرط عدم ازدواج مجدد در عقد نکاح

ضمانت اجرای شرط عدم ازدواج مجدد در عقد نکاح

سجاد یلوه1

کد IOI مقاله : XGEE-KAKZZ
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/2nd)
چکیده :
    شرط عدم ازدواج مجدد از جمله مباحث مورد اختلاف بین فقها و حقوقدانان است ؛ بررسی رویه قضایی هم نشان میدهد که تفسیر محاکم در خصوص این شرط و ضمانت اجرای تخلف از آن،تفسیر واحدی نبوده، برخی از محاکم بر مبانی فقهی وفادار مانده و برخی متمایل به دکترین حقوقی شده اند. از حیث ضمانت اجرای شرط مزبور،آنان که قائل به نظریه بطلان شده اند ،ازین جهت که شرط نامشروع و باطل است ضمانت اجرای خاصی نسبت به هیچ یک از دو عقد اول و دوم بیان نکرده اند. از سوی دیگر آن عده از فقهای متاخر که شرط را صحیح دانسته اند،نظر به بطلان عقد دوم به عنوان ضمانت اجرای تخلف از شرط داشته اند. اما نظر مشهور در فقه بر بطلان شرط به واسطه مخالفت با کتاب و سنت است،قولی که بر آن ادعای اجماع شده. حقوقدانان هم شرط مذکور را باطل میدانند،عده ای مبنای بطلان را مخالفت با قانون امری و گروهی شرط را به واسطه سلب حقوق افراد و بر پایه ماده 959ق.م باطل اعلام کرده اند.بنظر میرسد شرط عدم ازدواج مجدد، از جمله شروط صحیح بوده که همپای تمامی شروط صحیح که موجد اثر حقوقی هستند، هم بر نکاح اول هم بر نکاح دوم آثاری بار می نماید. اثر شرط عدم ازدواج مجدد بر نکاح اول، مقید شدن حدود آزادی اراده زوج و عدم امکان ازدواج مجدد بدون رضایت زوجه (مشروط له) می باشد. در خصوص نکاح دوم میتوان قائل به نظری شد که ضمانت اجرای تخلف از شرط را ایجاد حق فسخ نکاح اول برای زوجه و همچنین شناسایی حق تقاضای طلاق بر مبنای ماده 1119 ق.م قرار می دهد. نظر اخیر را میتوان در صورتی که موارد فسخ نکاح را حصری و غیرقابل گسترش قلمداد نماییم،با توجیه بیشتری پذیرفت. بررسی دیدگاه های ابراز شده در فقه و حقوق، این نتیجه را به دست داده که شرط عدم ازدواج مجدد، شرط صحیحی بوده و عمومات ادله لزوم وفا به شرط شامل آن میگردد.

کلمات کلیدی : شرط ضمن عقد شرط صحیح شرط باطل شرط عدم ازدواج مجدد ضمانت اجرای شرط