نقش سرمایه های اجتماعی در استمرار پویایی بازارهای تاریخی ایران (مطالعه موردی بازار تاریخی تبریز)

جواد شریف نژاد¹ راحله پروین² کاوه خلیلی³

1) استادیار، هیئت علمی گروه معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه
2) دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
3) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

کد IOI مقاله : XGEE-KZZAZ
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/2nd)
چکیده :
    بازارهای تاریخی ایران، نمونهای جامع از فرهنگ بومی ایرانی را به نمایش می گذارند و سرمایه اجتماعی این بازارها را می توان در ابعاد فرهنگی و مذهبی، اجتماعی، اقتصادی، تاریخی، معنایی و فضایی بررسی نمود. بازارهای تاریخی از الگوها و کیفیت های محیطی مطلوبی در فضاها، سنت های داد و ستد و رویدادها برخوردارند که محمل سرمایه های اجتماعی غنی و پویایی در گذر زمان بوده اند. امری که با احداث پاساژها و مراکز خرید معاصر با سبک های غیربومی مورد تضعیف واقع شده است. این مقاله با هدف تبیین ابعاد و کیفیت های سرمایه اجتماعی در بازارهای تاریخی و نمونه موردی بازار تاریخی تبریز انجام می شود، که با استفاده از روش تحقیق تحلیلی-اسنادی و پیمایش میدانی انجام می شود. بازارهای تاریخی با برخورداری از الگوهای ارزشمند در ساختار و اجزاء سنت های بومی در فضاهایی همچون راسته، تیمچه، سرا، دالان و مسجد، مجموعه عظیمی از سرمایه اجماعی را با خود در گذر زمان حمل می نماید. سرمایه اجتماعی در بازار تبریز بر اساس پایه اقتصادی، سیستم فضایی و کالبدی حجرهای؛ فرهنگ ایرانی- اسلامی (درهم تنیدگی و انسجام نظم اجتماعی، فرهنگی اقتصادی و کالبدی؛ مرکزیت مساجد و مراجعه کسبه و مراجعین برای ادای نماز؛ برگزاری مراسمات فرهنگ و مذهبی در جشن ها، عزاداری؛ اعتقادات دینی؛ همیاری نیازمندان؛ روابط همسایگی مستحکم) استوار است.

کلمات کلیدی : سرمایه اجتماعی زمینه های فرهنگی و اجتماعی استمرار پویایی بازار تاریخی تبریز