توزیع ژئوشیمیایی و میزان آلودگی سرب در خاک های مرودشت-استان فارس

توزیع ژئوشیمیایی و میزان آلودگی سرب در خاک های مرودشت-استان فارس

فاطمه روستائی1 مهرداد کریمی2 کمال نوری خانکهدانی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی گرایش اقتصادی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، ایران-
2) استادیار گروه زمین شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز،
3) استادیار گروه زمین شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز،

کد IOI مقاله : XGFG-HKHGD
محل انتشار : هفتمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(7icsda.ir)
چکیده :
    محدوده مورد مطالعه در این پژوهش، محدوده شهری مرودشت، در استان فارس می باشد. با توجه به اثرات مخرب اکولوژیکی عنصر سرب بر محیط زیست و ورود به زنجیره غذایی و در نتیجه، اثر سوء بر سلامت انسان ها و موجودات زنده و با توجه به استقرار کارخانه ها و کارگاه های متعدد آلاینده، مطالعه شرایط آلودگی خاک های شهر مرودشت، حائز اهمیت می باشد. در راستای این پژوهش به منظور بررسی چگونگی توزیع ژئوشیمیایی عنصر سرب در خاک های شهر مرودشت، تعداد43 نمونه خاک از خاک های سطحی (عمق0cm) برداشت گردید، و جهت تعیین مقدار زمینه و مقایسه میزان آلودگی محلی، یک نمونه هم به عنوان نمونه شاهد از عمق20 سانتی متری برداشت گردید. این نمونه ها توسط دستگاه جذب اتمی (AAS) مورد تجزیه قرار گرفتند، داده های حاصل از آنالیز با نرم افزار Microsoft Excel 2016 پردازش شد و سپس توسط نرم افزارIBM SPSS 26، تجزیه های آماری بر روی داده ها انجام و نقشه زمین آماری مربوطه تهیه شد. بررسی روند تغییرات عنصر سرب نسبت به زمینه محلی و استاندارد های جهانی، افزایش معنا داری از میزان سرب در مجاورت تعمیرگاه های اتومبیل، و مراکز شهری را نشان داد. جهت برآورد شدت آلودگي در منطقه و همچنين براي تفكيك اثر عوامل انساني (آنتروپوژنيك) از عوامل طبیعی یا ژئوژنیک از شاخص زمین انباشتIGEO و شاخص آلودگيPI، استفاده شد. نتیجه بررسی های آماری ، نشان داد که غلظت سرب در حاشیه خیابان های اصلی و کمربندی و مراکز صنعتی در مقایسه با غلظت زمینه، بیشتر است، غلظت سرب در نمونه های خاک با حجم ترافیک و کاهش فاصله از مراکز صنعتی همبستگی مثبت نشان داد. مقایسه میزان عنصر سرب با زمینه محلی و استانداردهای جهانی، نشان دهنده تاثیر عوامل انسان زاد در افزایش عنصر سرب در این مناطق است.

کلمات کلیدی : مرودشت خاک سرب شاخص آلودگی شاخص زمین انباشت