آبخیزداری، علم و هنر مدیریت و حفاظت از منابع آب و خاک
آبخیزداری، علم و هنر مدیریت و حفاظت از منابع آب و خاک
آسیه دهقانی1 مرضیه ربانی2 علیرضا دهقانی3
1) کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه شیراز،
2) دانشجوی دکتری اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهان باغی دانشگاه شیراز،
3) کارشناسی زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه باهنر کرمان،
کد IOI مقاله
:
XGFG-KGZKG
محل انتشار :
هفتمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(7icsda.ir)
چکیده :
آبخیزداری فرآیند تنظیم و اداره منابع طبیعی، کشاورزی و انسانی یک حوزه آبخیز به منظور تأمین منابع جامعه، بدون آسیب به منابع آب و خاک می باشد. آبخیزداری، علم و هنر برنامه ریزی مستمر و اجرای اقدام های لازم برای مدیریت منابع حوزه¬های آبخیز اعم از طبیعی، کشاورزی، اقتصادی و انسانی بدون ایجاد اثرات منفی در منابع آب و خاک می¬باشد. در این تحقیق سعی شده است با توجه به منابع مطالعاتی به بررسی روش های آبخیزداری از جمله روش¬های بیولوژیکی و زیست سازه ای و مدیریتی و بررسی اصول و مفاهیم آبخیزداری پرداخته شود. نتایج حاصل از مطالعه منابع نشان داد از مهمترین نقش های آبخیزداری می توان به نقش حفاظتی و نگهداری از دو منبع حیاتی، اساسی آب و خاک اشاره کرد. اجرای عملیات های سازه¬ای، زیست سازه¬ای و زیستی در چارچوب فعالیت های آبخیزداری سبب حفظ خاک های مرغوب و کشاورزی می¬شوند که این خود در امنیت غذایی یک جامعه، بسیار مهم و تاثیرگذار است. در واقع مديريت آبخيز هماهنگي در مراحل طراحي، اجرا، بهرهبرداري، نگهداري طرحها و نارسايي احتمالي آن به منظور استفاده حداكثر از سرمايه گذاريها و بهرهبرداري بهينه از آبخيز و هماهنگي در برنامههاي تامين، انتقال و مصرف آب است. در هر حال در يك حوضه آبخيز با منابع محدود، بايد مطالعه همه جانبه جهت شناخت كامل نيروهاي بالقوه موجود و ارزيابي امكان استفاده از آبخيز يا برنامهريزي بمنظور استحصال منابع آبخيز در بهترين نقطه از آن و انتخاب گزينههاي مناسب در جهت حفاظت منابع آبخيز و حفظ محيط زيست و شناخت و توسعه بهرهبرداري صحيح از آبخيز صورت پذيرد. نتایج حاصل از مطالعات آبخیزداری، مدير مربوطه را قادر به انتخاب بهترين سناريوي کاربري اراضي در بين ترکيبات مختلف متغيرها، به حداقل رساندن هزینه های احداث یا نگهداری و پیش بینی عملیات حفاظتی عرصه مي نمايد.
کلمات کلیدی : آبخیزداری حوزه های آبخیز عملیات سازه ای زیست سازه ای