چالش¬های حفاظت فیزیکی و فنی جنگل¬های استان گیلان در دوره تنفس (مطالعه موردی: حوزه¬های 10 چفرود و 24 ملکرود)

چالش¬های حفاظت فیزیکی و فنی جنگل¬های استان گیلان در دوره تنفس (مطالعه موردی: حوزه¬های 10 چفرود و 24 ملکرود)

تارا اشرفی1 ایرج حسن زاد ناورودی2 علی امیدی3

1) کارشناسی ارشدجنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌‌سرا، ایران
2) دانشیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌‌سرا، ایران
3) دانش¬آموخته دکترای جنگل¬داری، کارشناس اداره کل منابع طبیعی وآبخیزداری استان گیلان، رشت،ایران

کد IOI مقاله : XGKB-KEGHC
محل انتشار : صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست به همراه پنجمین همایش ملی جنگل ایران (envprouma.ir)
چکیده :
    بعد از اجرای تصمیم توقف بهره¬برداری از جنگل¬های شمال و بدنبال آن اجرای طرح¬های حفاظت از جنگل و بکارگیری نیروهای حفاظتی بیشتر در سال¬های اخیر، ضروری است عملکرد فعلی حفاظت جنگل ارزیابی گردد. هدف از این تحقیق، مقایسه دو رویکرد بهره¬برداری اصولی و توقف بهره¬برداری از نظر ذینفعان محلی و کارشناسان بر مبنای چالش¬های حفاظت فیزیکی و فنی است. روایی پرسشنامه از طریق نسبت روایی محتوائی قابل قبول (بیشتر از هفت دهم) و پایایی گویه¬ها از طریق نرخ ناسازگاری کمتر از یک دهم در مقایسات زوجی AHP تایید گردیدند. مقایسه زوجی چالش¬های حفاظت فیزیکی و فنی براساس تحلیل سلسله مراتبی توسط دو گروه از خبرگان محلی (20نفر) و کارشناسان (21 نفر) در حوزه¬های 10 چفرود و 24 ملکرود انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که اهمیت چالش¬های حفاظت فیزیکی سه برابر چالش¬های حفاظتی فنی هستند. در بین چالش¬های فنی، ضعف در استقرار کمربند حفاظتی ، ضعف در قرق¬های احیایی و ضعف در دخالت جنگل¬شناسی بترتیب دارای بیشترین درجه اهمیت بودند. در بین چالش¬های حفاظت فیزیکی، تصرفات ، ساخت¬و¬سازها ، قطع و قاچاق ، چرای دام و بهره¬برداری سنتی و حریق بترتیب در رتبه اول تا چهارم اهمیت قرار داشتند. بنابراین، ارجحیت رویکرد بهره-برداری اصولی نسبت به تنفس بهره¬برداری مورد تایید قرار گرفت. نتیجه آزمون من ویتنی یو نشان داد که بین نظر خبرگان محلی و کارشناسان، اختلاف معنی¬داری وجود ندارد. می¬توان نتیجه گرفت که تنفس و تعطیلی بهره¬برداری چوبی و توقف طرح¬های جنگل¬داری، کلید حل چالش¬های حفاظت جنگل¬های هیرکانی نیست. برای رفع چالش¬های حفاظت جنگل، پیشنهاد می¬شود ضمن تجدیدنظر در طرح¬های جنگل¬داری اجرا شده در سنوات گذشته، این طرح¬ها با رعایت ضوابط و اصول مدیریت پایدار برای تمامی واحدهای جنگلی، اجرا شوند.

کلمات کلیدی : استان گیلان توقف بهره¬برداری جنگل¬های هیرکانی حفاظت فنی حفاظت فیزیکی مدیریت پایدار