پیش¬بینی جریان رودخانه با استفاده از داده¬های سنجش از دور و شبکه عصبی مصنوعی NARX (مطالعه موردی: رودخانه قره¬سو استان اردبیل)

پیش¬بینی جریان رودخانه با استفاده از داده¬های سنجش از دور و شبکه عصبی مصنوعی NARX (مطالعه موردی: رودخانه قره¬سو استان اردبیل)

امين اکبري مجد1 جوانشير عزيزي مبصر2 علي رسول زاده3 مهسا حسنپور کاشانی4

1) دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران -
2) دانشیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران -
3) استاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران -
4) استادیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران - m.hkashaniuma.ac.ir

کد IOI مقاله : XGKG-KCCCC
محل انتشار : کشاورزی ارگانیک و مرسوم(umaorganic.ir)
چکیده :
    پیش¬بینی جریان رودخانه برای برنامه¬ریزی و مدیریت منابع آب از اهمیت ویژه¬ای برخوردار است، به ویژه در مناطق خشک که منابع آب با محدویت¬های همراه هستند. در سال¬های اخیر روش‌های ANN به طور گسترده در طیف وسیعی از کاربردهای مهندسی در زمینه هیدرولوژی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. یکی از این مدل¬ها، مدل NARX می¬باشد. این مدل یک مدل سری¬زمانی خود همبسته است که در یک سیستم شبکه عصبی پیشخور توانایی مدل¬سازی الگوهای غیر¬خطی را به خوبی انجام می¬دهد. در این مطالعه از دوسری داده با طول دوره 10 ساله استفاده شد؛ سری اول، مربوط به داده¬های مشاهداتی در ایستگاه¬ هیدرومتری منتخب و سری دوم داده¬هایی که از طریق سنجش از دور استخراج شدند. متغیرهای اصلی که از پایگاه¬های داده سنجش از دور و توسط پلتفرم GEE با گام زمانی روزانه استخراج شدند عبارتند از: شاخص پوشش گیاه (کم و زیاد)، حجم آب موجود در خاک، رواناب و بارش. سپس مدل نهایی با استفاده از مدل NARX با 3 روز تاخیر و 15 لایه میانی ساخته شد. نتایج به¬دست آمده با ارزیابی توسط آماره¬های r، RMSR و NSE نشان داد که دقت مدل در مرحله آموزش (5 سال اول) به ترتیب برابر بود با 94/0 ،035/0 و 887/0 و دقت مدل در مرحله تست (5 سال دوم) به ترتیب برابر بود با 89/0، 057/0 و 787/0. با توجه به این نتایج و مقایسه با تحقیقات مشابه، نشان¬داده ¬شد مدل NARX در استفاده با داده¬های سنجش از دور، توانایی خوب و قابل قبولی را در پیش¬بینی جریان رودخانه دارد.

کلمات کلیدی : پیش بینی جریان رودخانه سنجش از دور شبکه عصبی مصنوعی gee narx