مطالعۀ گنبدخانۀ تاج الملک با تأکید بر شناسایی مصالح و آسیب های رطوبتی

مطالعۀ گنبدخانۀ تاج الملک با تأکید بر شناسایی مصالح و آسیب های رطوبتی

علیرضا اشرفی1 رضا ابوئی2

1) کارشناسی ارشد مرمت بناها و بافت های تاریخی. دانشگاه ازاد اسلامی واحد
2) دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه یزد

کد IOI مقاله : XHFC-AZCBFB
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی و هفتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(7iccacs.ir)
چکیده :
    هدف: شناسایی مصالح بکار رفته در بنای گنبدخانۀ تاج الملک و فرآیندهای فرسایش بر بنا و پاسخ به این پرسش: منشاء ترکها و داغ رطوبت موجود در پای دیوارهای بنای گنبدخانه ناشی از چیست؟ نوع و جنس مواد بکار رفته در ساختمان گنبدخانه چه تأثیری بر ترکها دارند؟ روش: با نظر به اهمیت و ضرورت موضوع، از روشهای توصیفی، آزمایشی و تجزیه و تحلیل داده ها و نیز مراجعه به منابع معتبر استفاده شد. برای شناسایی نوع ملات از دو آنالیز XRF مدل OXFORD انگلیس و XRD مدل PW1800 ساخت PHILIPS هلند استفاده شد. همچنین برای شناسایی مواد بکار رفته در ساخت آجر و نوع شوره های موجود بر دیوارها نیز از دستگاه XRD استفاده شد. یافته ها و نتایج: نتایج حاصل از آزمایشات انجام شده بر روی مصالح بنای گنبدخانۀ تاج الملک حاکی از آن است که نوع ملات بکار رفته در این بنا از نوع ترکیبیِ گچ و خاک، و مواد موجود در ساخت آجر، خاک رُس و پرکننده می باشد. شوره های سطحی نیز که بر اثر حضور رطوبت در سطح دیواره ها تشکیل شده اند، از نوع کربناته و سولفاته شناسایی شد. همچنین منشاء ترک ها حضور رطوبت ناشی از چاه های دفع باران و فاضلاب در پشت بنای گنبدخانه تشخیص داده شد.

کلمات کلیدی : گنبد تاج الملک ترک xrd xrf