رقابت زمینه و ریشه در شکل دهی به کلیساهای ارامنه اصفهان صفوی

رقابت زمینه و ریشه در شکل دهی به کلیساهای ارامنه اصفهان صفوی

محمد بهزادپور1 فرشید ربانی2 وحید بهزادپور3 تینا کاویانی نژاد4

1) استادیار گروه معماری؛ واحد هشتگرد؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ هشتگرد؛ ایران، Email:
2) کارشناسی ارشد گروه معماری؛ علم و صنعت ایران؛ دانشگاه دولتی؛ تهران؛ ایران، Email:
3) کارشناسی ارشد گروه معماری؛ واحد علوم و تحقیقات مرکزی؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ اراک؛ ایران، Email:
4) کارشناسی ارشد گروه معماری؛ واحد علوم و تحقیقات قزوین؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ قزوین؛ ایران Email:

کد IOI مقاله : XKFA-AZAFDZ
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com/2nd)
چکیده :
    مساجد و کلیساها، به عنوان مهمّ‌ترین بناهای فرهنگی، بهترین نمونه‌های معماری یک فرهنگ هستند. هنگامی که مهاجران این فرهنگ را به سرزمین دیگری می‌برند؛ معماری آن، علاوه بر حفظ ریشه‌ها، از زمینه تأثیر می‌پذیرد و خود را همگام با معماری غالب آن منطقه می‌کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر زمینه بر ریشه‌های ساختاری معماری کلیساهای ارامنه‌ی شهر اصفهان می‌باشد. پرسش اصلی این است که رقابت زمینه و ریشه در شکل‌دهی به کلیساهای ارامنه‌ی شهر اصفهان به چه صورت بوده است؟ برای این منظور با گرد آوری داده‌ها از مطالعات اسنادی شامل کتاب‌ها و جلّات علمی و بررسی نقشه‌ها به گرد آوری داده‌ها پرداخته و بر مبنای روش تحلیلی-توصیفی رقابت ریشه و زمینه در معماری این بناها تبیین گردید. در ابتدا ویژگی‌های نمونه‌های موردی در ارمنستان و شهر اصفهان مورد مطالعه قرار گرفت و سپس با مقایسه‌ی آن‌ها، ویژگی‌های مشترک و متفاوت آن‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهند که با ورود ارامنه از جلفای ارمنستان به شهر اصفهان، فرهنگ ایشان نیز با خود آورده شد و این امر خود را در نیایشگاه‌های آنان؛ یعنی کلیساهای شهر اصفهان نشان می‌دهند. با این وجود از تأثیر زمینه نمی‌توان چشم پوشی کرد؛ آن‌چنان که کلیساهای اوّلیّه به ریشه پایبندتر هستند در حالی که کلیساهای متأخّرتر بسیار شبیه به مساجد شده‌اند و به زمینه پایبندترند؛ به صورتی که می‌توان در آرایه‌های آن‌ها خطوط اسلیمی و در ساختار آن‌ها گنبدهای تار شبیه مساجد و میانسراها را مشاهده نمود که در کلیساهای ارمنستان مشاهده نمی‌گردند.

کلمات کلیدی : ریشه زمینه کلیساهای ارمنستان و شهر اصفهان دوران صفوی فرهنگ معماری