درامدی بر قاعده قتل در فراش در حقوق کيفري ايران
درامدی بر قاعده قتل در فراش در حقوق کيفري ايران
صلاح الدین قادری1
1) دوره دکتری حقوق جزا و جرم شناسی
کد IOI مقاله
:
XKGD-AZCZDD
محل انتشار :
اولین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir/1st)
چکیده :
يکي از موانع تحقق و صدورحکم قصاص نفس ، قتل در فراش موضـوع مـاده ٦٣٠ قـانون مجـازات اسـلامي (کتاب پـنجم - تعزيرات ، مصوب ١٣٧٥) است که از ديدگاه حقوق جزا و جرم شناسي حکم اين مـاده را مـيتـوان بـا يکـي از تأسيسـات جزايي يعني «عوامل رافع مسووليت کيفري» يا «عوامل موجهه جرم » يا «معاذير قانوني» قابل توجيه دانست .
يکي از موادي که پس از گذشت ١٨ سال از پيروزي انقلاب وارد قلمرو حقوق جزا شـده مـاده ٦٣٠ ق .م .ا مصـوب ١٣٧٥ تحت عنوان «قتل در فراش » است . براستي با توجه به احتمال سوء استفاده زياد از اين جـواز قـانوني و در واقـع رهنمـود قانونگذار چه مصلحت و منفعت مهمي در احياء اين ماده قانوني پس از متروک شدن آن براي جامعـه وجـود داشـت ؟ در حالي که ميدانيم حتي با نبودن اين چراغ سبز قانونگذار نيز دستگاه قضايي همواره مواجه با مشـکل قتـل هـاي ناموسـي مخصوصاً در برخي از مناطق جنوبي کشور بوده که مردان با کمترين شکي همسر، خواهر و دختـر خـود را بـه قتـل مـي رساندند و چون کسي هم شاکي نبوده است هيچ مجازاتي براي قاتل در نظر گرفته نميشد. همين امر موجب افزايش اين نوع قتل ها ميگرديد، بدون اينکه کسي حتي ملزم به اثبات موضوع باشد. حال با چنين زمينه فرهنگـي و اجتمـاعي چـه ضرورتي در کار بوده است که در يک جامعه اي که با يک نظام قضايي مشـخص اداره مـيشـود و اثبـات جـرائم و اعمـال مجازات بايد بوسيله محاکم انجام گيرد با وضع ماده ٦٣٠ اجازه تشخيص جرم و اجراي مجازات يعني ارتکـاب قتـل را بـه افراد بدهد؟
ماده ٦٣٠ ق .م .ا اشعار ميدارد: «هر گاه مردي همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبي مشاهده کند و علم بـه تمکـين زن داشته باشد ميتواند در همان حال آنان را به قتل برساند و در صورتي که زن مکره باشد فقط مـرد را مـيتوانـد بـه قتـل برساند. حکم ضرب و جرح نيز در اين مورد مانند قتل است ». ماده مزبور در پي ماده ٦٢٥ به بعد قانون مجـازات اسـلامي که در مقام بيان جواز قتل و جرح ارتکابي در جهت دفاع مشروع ميباشد بيان شده است و اينکه آيا ميتوانيد نوعي اشاره به دفاع محسوب شدن اين عمل از ناموس تلقي گرد محل بحث است .
کلمات کلیدی : قتل فراش دفاع مشروع