معماری مرکز توانبخشی با رویکرد آموزش حرفه و فن برای افزایش نرخ اشتغال معلولین جسمی-حرکتی

معماری مرکز توانبخشی با رویکرد آموزش حرفه و فن برای افزایش نرخ اشتغال معلولین جسمی-حرکتی

فاطمه سروش1 محمد رحمانی قصبه2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران.
2) عضو هیئت علمی دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران

کد IOI مقاله : XKHB-AAZDCZ
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    با وجود این که استخدام هدف تمام جوانان است، اما معلولین همیشه نرخ اشتغال و درآمد کمتری داشته¬اند. عدم دسترسی برابر به امکانات عمومی، تحصیل و اشتغال باعث انزوا و محرومیت معلولین می¬شود. امیدبخشی به معلولین و آماده¬سازی آنها برای ورود به جامعه و پذیرش اجتماعی همه با هم اصل توانبخشی را تشکیل می¬دهند. با توجه به افزایش تعداد افراد معلول به دلیل عوامل مختلفی همچون حوادث، بیماری‌ها و افزایش سن جمعیت، اهمیت طراحی محیط‌های مناسب برای این قشر از جامعه دوچندان شده است. در این میان، آموزش حرفه و فن به‌عنوان یک ابزار توانمندسازی می‌تواند زمینه‌ساز استقلال و مشارکت فعال این افراد در جامعه شود. بااین‌حال، دستیابی به این اهداف بدون توجه به جنبه‌های معماری و طراحی محیطی امکان‌پذیر نیست. طراحی هدفمند فضاهای آموزشی و توانبخشی می‌تواند نقش بسزایی در ارتقای کیفیت زندگی افراد معلول داشته باشد. سوال اصلی تحقیق این است که چگونه می¬توان با طراحی مراکز توانبخشی تلفیق شده با فضاهای آموزش حرفه و فن زمینه¬ی اشتغال برای معلولین جسمی-حرکتی را فراهم کرد و با برطرف کردن این دغدغه عزت نفس و شرایط روحی معلولین را ارتقا داد. روش تحقیق کیفی-توصیفی بوده و تلاش شده است که یک چارچوب مفهومی و کاربردی برای طراحی محیط‌های توانبخشی ارائه گردد. یافته‌ها نشان می‌دهند که فراهم کردن دسترسی¬پذیری و انعطاف‌پذیری فضایی و افزایش تعامل اجتماعی از طریق طراحی اصولی مراکز توانبخشی-آموزشی همگام با در نظر گرفتن نقش اصول زیبایی‌شناسی معماری در افزایش سلامت روانی معلولین می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی، افزایش اعتماد به نفس و استقلال فرد دارای معلولیت کمک کند و به طور همزمان بستری برای حرفه¬آموزی و حرفه¬یابی فراهم کند.

کلمات کلیدی : معماری توانبخشی طراحی دسترسی¬پذیر انعطاف¬پذیری فضایی آموزش حرفه و فن اشتغال معلولین