بررسي جنبه هاي مفهومي نمادها و تزيينات از منظر جاودانگي و قدرت و ارتباط آنها با باورهاي مذهبي يا فرهنگي به مثابه عناصر هويت بخشي اين آثار در بناهاي قبل از اسلام ايران، نمونه موردي گل لوتوس، شير و خورشيد

بررسي جنبه هاي مفهومي نمادها و تزيينات از منظر جاودانگي و قدرت و ارتباط آنها با باورهاي مذهبي يا فرهنگي به مثابه عناصر هويت بخشي اين آثار در بناهاي قبل از اسلام ايران، نمونه موردي گل لوتوس، شير و خورشيد

مسعود یوسفی تذکر1 محمد محمد پور دامنجانی2 محمد رضا علیپور3

1) استادیار و عضو هیئت علمی گروه معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، ایران
2) دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، ایران
3) دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، ایران

کد IOI مقاله : XKHB-AZBCZK
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    نمادها و تزیینات در بناهای قبل از اسلام ایران، نقشی فراتر از زیبایی‌شناسی صرف داشته‌اند. این عناصر، حامل مفاهیم عمیق و پیچیده‌ای در خصوص جاودانگی، قدرت، باورهای مذهبی و فرهنگی بوده‌اند و به عنوان عناصر هویت‌بخش، نقشی کلیدی در ساختار و معنای این بناها ایفا کرده‌اند. این مقاله به بررسی جنبه‌های مفهومی نمادها و تزیینات در بناهای قبل از اسلام ایران، با تمرکز بر دو نمونه شاخص گل لوتوس و شیر و خورشید می‌پردازد. هدف از این پژوهش، تبیین ارتباط این نمادها با مفاهیمی نظیر جاودانگی، قدرت و باورهای مذهبی یا فرهنگی، و همچنین نقش آنها در هویت‌بخشی به این بناها است. این پژوهش با استفاده از روشی تحلیلی-توصیفی و با اتکا به منابع معتبر علمی مانند کتب و مقالات، به بررسی نمادها و تزیینات در بناهای قبل از اسلام ایران می‌پردازد. در این راستا، ضمن تحلیل و تفسیر نقوش و تصاویر، به بررسی متون تاریخی و مذهبی مرتبط با این نمادها نیز پرداخته خواهد شد. نماد گل لوتوس در بناهای قبل از اسلام ایران، به عنوان نمادی از جاودانگی، تولد دوباره و رستاخیز شناخته می‌شده است. این نماد، ریشه در باورهای مذهبی و فرهنگی ایران باستان داشته و در بسیاری از معابد و بناهای مذهبی آن دوره، به کار رفته است. نماد شیر و خورشید نیز به عنوان نمادی از قدرت، اقتدار و پادشاهی، در بناهای قبل از اسلام ایران، جایگاهی ویژه داشته است. این نماد، در واقع، تجسمی از ایزد مهر، خدای خورشید در ایران باستان، بوده و به عنوان نمادی از قدرت و عظمت شاهنشاهی ایران به کار می‌رفته است. نمادها و تزیینات در بناهای قبل از اسلام ایران، حامل مفاهیم عمیق و پیچیده‌ای در خصوص جاودانگی، قدرت، باورهای مذهبی و فرهنگی بوده‌اند. این عناصر، به عنوان عناصر هویت‌بخش، نقشی کلیدی در ساختار و معنای این بناها ایفا کرده‌اند.

کلمات کلیدی : نماد تزیین نشانه جاودانگی هویت ایران باستان گل لوتوس شیر و خورشید