بررسي جنبه هاي مفهومي الگوی هندسی از منظر تناسب و هماهنگی و نمادگرایی و معنویت در معماری ایرانی، نمونه موردي بقعه شیخ صفی اردبیلی

بررسي جنبه هاي مفهومي الگوی هندسی از منظر تناسب و هماهنگی و نمادگرایی و معنویت در معماری ایرانی، نمونه موردي بقعه شیخ صفی اردبیلی

مسعود یوسفی تذکر1 نسیم ذاکر انزابی2

1) استادیار و عضو هئیت علمی گروه معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، ایران-
2) دانشجوی دکتری معماري، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، ایران -

کد IOI مقاله : XKHB-AZBGEK
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    در معماری ایرانی، هندسه صرفاً به معنای خطوط و اشکال هندسی نیست، بلکه زبانی رمزنگاری شده است که مفاهیم عمیق و ژرف را در دل خود جای داده است. گویی هر نقش و نگار، هر قوس و طاق، داستانی از تناسب، هماهنگی، نمادگرایی و معنویت را نجوا می‌کند. در این معماری شکوهمند، الگوهای هندسی فراتر از زیبایی‌شناسی عمل می‌کنند و به مثابه نقشه راهی برای درک جهان هستی، نظم کیهانی و جایگاه انسان در آن ایفای نقش می‌کنند. هر خط، هر زاویه، هر تناسب، حامل پیامی است که در گذر زمان و در گذر نسل‌ها، هویت و اصالت این مرز و بوم را حفظ کرده است. معماری ایرانی، گویی تجلی‌گاه هندسه‌ای است که در آن، تناسب و هماهنگی، روح فضا را جلا می‌بخشند و نمادها و نقوش، معنویتی عمیق را به ارمغان می‌آورند. پژوهش حاضر به بررسی جنبه‌های مفهومی الگوی هندسی در معماری ایرانی، با تمرکز بر تناسب و هماهنگی، نمادگرایی و معنویت، و نمونه موردی بقعه شیخ صفی اردبیلی می‌پردازد. هدف این پژوهش، تبیین ارتباط الگوهای هندسی با مفاهیم زیبایی‌شناسی، باورهای مذهبی و فرهنگی در معماری ایرانی است. این پژوهش از روش تحلیلی-توصیفی استفاده می‌کند و بر اساس منابع معتبر علمی همچون کتب و مقالات، به تحلیل و تفسیر نقش‌ها و الگوهای هندسی در این بنای تاریخی پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگوهای هندسی به کار رفته در بقعه شیخ صفی اردبیلی، علاوه بر جنبه‌های زیبایی‌شناسانه، حامل معانی عمیقی هستند که با مفاهیم نمادین و معنوی در ارتباط‌اند. تناسب و هماهنگی موجود در طراحی این الگوها، نمادی از نظم کیهانی و تعادل در جهان‌بینی ایرانیان بوده است. نمادگرایی در این الگوها، از باورهای مذهبی و فلسفی عمیقی نشأت می‌گیرد که به تجربه معنوی و روحانی بازدیدکنندگان کمک می‌کند. در نهایت، این پژوهش به این نتیجه می‌رسد که الگوهای هندسی در معماری ایرانی، به ویژه در بقعه شیخ صفی، به عنوان ابزاری برای بیان مفاهیم معنوی و فرهنگی عمل کرده و نقش مهمی در هویت‌بخشی به این بناها دارند.

کلمات کلیدی : الگوی هندسی تناسب و هماهنگی نمادگرایی و معنویت معماری ایرانی بقعه شیخ صفی اردبیل