تحلیل و بررسی لباس اندرونی و بیرونی زنان قاجار
تحلیل و بررسی لباس اندرونی و بیرونی زنان قاجار
فاطمه عطائی نژاد1 سونیا قره بابایی2
1) استاد مدعو دانشکده فنی شهید بابایی قزوین
2) دانشجوی کارشناسی
کد IOI مقاله
:
XKHB-AZHHHZ
محل انتشار :
کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
چكيده
این پژوهش بنیادی به لحاظ چیستی رویکردی کیفی داشته و از نظر روش شناسی تطبیقی تحلیلی است گردآوری داده ها و اطلاعات به روش مطالعات اسنادی و منابع کتابخانه ای و در مواردی میدانی انجام شده است. در نهایت از تحلیل یافته ها این نتیجه قابل استنباط است که پوشاک زنان و مردان دربار قاجار تفاوت چندانی با یکدیگر نداشتند و به طور کلی به دو دسته اندرونی و بیرونی تقسیم میشدند که تزیینات متنوع سوزن دوزی مانند گلابتون دوزی قیطان دوزی نقده دوزی مروارید دوزی و.... به تفاخر و زیبایی آنها متناسب با جایگاه و مسند صاحب لباس می افزوده است.اصلی ترین اجزاء تن جامه زنانه دربار عصر قاجار مبتنی بر پیراهن ارخالق و کلیجه بود پیراهن درمیان تمام اقشار جامعه استفاده داشت اما درباره منسوجات کاربردی در این مصرف پارچه های حریر در سطح دربار مقبول تر مینمود از خالق روپوش کوتاهی روی پیراهن بود که آستین آن در صور مختلف کوتاه بلند و سنبوسه دار تعریف میشد و نوع متأخر آن با جلوه تزیینی بیشتر به چیگن معروف بود. انواع پارچه های ساده، محرمات و منقوش در دوخت ارخالق به کار می آمد که متأثر از وضع اقتصادی پوشنده بود. در دوره ناصرالدین شاه کلیجه بیش از پیش رواج گرفت که هر چند آن را بیشتر مناسب فصل سرما میشمارند اما ظاهراً در تمام فصول پوشیده میشد. این بالاپوش که تا میانه های ران بود، غالباً آستینهایی تا آرنج داشت؛ بسیار شبیه به نوع مردانه و همچون آن خاص متمولین بود و به همین نسبت پارچه های ساده گرانبها همچون مخمل یا منقوش به ویژه ترمه در دوخت آن استفاده میشد بدین قیاس دستاورد مشخص این مقاله بر آن گواهی دارد که افزون بر پیراهن به عنوان پوشش معمول ارخالق و کلیجه دو نوع تقریباً متفاوت بالاپوش زنانه بودند ارخالق در دوره فتحعلی شاهی رواج داشت اما در تداوم استفاده از آن با تغییر در اندازه آستینها و کوتاه شدن آنها ارخالق در عصر ناصری به هر دو صورت رواج داشت. هم زمان در این دوره، کلیجه به تبعیت نوع کار کرد با پارچه های مرغوب تر دوخته شد و بیش از پیش رونق گرفت چنانکه اعتبار این شکل از تن جامه نسبتاً بلند زنانه با عصر ناصرالدین شاه گره خورده است.
کلمات کلیدی : قاجار حرمسرا پوشش بانوان سوزن دوزی