ارزیابی اثربخشی سیاست‌های مسکن مقرون‌به‌صرفه در پیشگیری از فرسایش فرهنگی و ترویج برابری اجتماعی در مناطق شهری بزرگ

ارزیابی اثربخشی سیاست‌های مسکن مقرون‌به‌صرفه در پیشگیری از فرسایش فرهنگی و ترویج برابری اجتماعی در مناطق شهری بزرگ

اسفندیار جاسمی زرکانی1 محسن امیدیان2 محمدعلی ملیحی3

1) دکترای تخصصی شهرسازی، استادیار دانشگاه، مدیر بازدید معاونت شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۲۱ تهران،
2) دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت آینده پژوهی، شهردار منطقه ۲۱ تهران،
3) دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت در برنامه ریزی فرهنگی، معاون شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۲۱ تهران،

کد IOI مقاله : XKHB-AZKDZG
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    مسکن مقرون به صرفه یکی از چالش‌های مهم در سیاست‌گذاری شهری در سطح جهان به شمار می‌رود. سیاستگذاران و پژوهشگران به طور فزاینده‌ای بر روی استراتژی‌های مسکن مقرون به صرفه تمرکز دارند؛ نه تنها به‌عنوان ابزاری برای کاهش بار هزینه‌های مسکن بلکه به عنوان مداخله‌ای حیاتی جهت پیشگیری از جنتریفیکیشن و ارتقای عدالت اجتماعی در کلانشهرهای بزرگ. این مرور، طیف گسترده‌ای از سیاست‌های مسکن مقرون به صرفه از جمله تثبیت اجاره، منطقه‌بندی شامل، کوپن‌های مسکن و روش‌های مبتنی بر بازار و سیاست‌های الویت‌دار جامعه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد تا تأثیر آنها بر کاهش اخراج و ایجاد رشد شهری عادلانه مشخص شود. مطالعات صورت گرفته در زمینه‌های شهری متنوع از جمله در ایالات متحده، اروپا، استرالیا، چین و سوئد، دیدگاه‌هایی را دربارهٔ نحوه تعامل طراحی، اجرا و شرایط محلی با نتایج سیاستی ارائه می‌دهند. به ویژه، تحقیقات تطبیقی نشان می‌دهند در حالی که برخی از سیاست‌های مسکن مقرون به صرفه منجر به مزایای اقتصادی مانند ایجاد شغل و ثبات خانوار می‌شوند (اکینسولیری و همکاران، ۲۰۲۴)؛ دیگر سیاست‌ها می‌توانند به‌طور ناخواسته منجر به بروز اختلالات در بازار یا حتی تسهیل فرآیند جنتریفیکیشن شوند، به‌ویژه در صورت اجرای انفرادی بدون استراتژی‌های مشارکتی گسترده (سارمیِنتو و سیمز، ۲۰۱۵؛ بُرک و گوله، ۲۰۲۱). این مرور، شواهد حاصل از مدل‌های کمی، مطالعات موردی و مرور سیستماتیک را همگام با تجزیه و تحلیل انتقادی روندها، الگوها، تناقض‌ها و خلأهای موجود در دانش ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهند هیچ سیاست واحدی برای همه شرایط مؤثر نیست؛ بلکه ترکیبی از تولید مسکن هدفمند، یارانه‌های مستقیم، تدابیر حمایتی از مستأجران و مداخلات برنامه‌ریزی با مشارکت جامعه، مسیر امیدوارکننده‌ای برای دستیابی به محله‌های پایدار و عادلانه فراهم می‌کند. در پایان، این مرور توصیه‌هایی برای ادغام استراتژی‌های جامع و متناسب با بافت‌های محلی جهت ایجاد تعادل بین ملاحظات اقتصادی و اهداف عدالت اجتماعی ارائه می‌دهد و بر نیاز به شفافیت داده و ارزیابی‌های مستمر تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : مسکن مقرون به صرفه پیشگیری از جنتریفیکیشن عدالت اجتماعی سیاست شهری مداخلات مسکن برنامه‌ریزی کلانشهری