واکاوی تأثیر شاخصه‌های معماری منطقه‌گرا بر هویت مسکن شهری تهران در دورۀ پهلوی دوم

واکاوی تأثیر شاخصه‌های معماری منطقه‌گرا بر هویت مسکن شهری تهران در دورۀ پهلوی دوم

الهام شعبانی1 جمال‌الدین سهیلی2 کمال رهبری‌منش3

1) دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران.
2) دانشیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران. (نویسندۀ مسئول):
3) استادیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران.

کد IOI مقاله : XKHB-AZKFCA
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان(icahu.com)
چکیده :
    مقدمه/بیان‌مسأله: در دوران پهلوی دوم، معماری منطقه‌گرا با بهره‌گیری از شاخصه‌های فرهنگی، اقلیمی و بومی، تأثیر عمیقی بر شکل‌گیری هویت مسکن شهری در تهران داشته است. با تغییرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی این دوره، مسکن شهری به‌عنوان نمادی از گذار سنت به مدرنیته، دچار تحولات ساختاری و هویتی شده است. ازاین‌رو، شناسایی شاخصه‌های مؤثر معماری منطقه‌گرا و تأثیر آن بر هویت مسکن شهری دراین دوران ضروری به‌نظر می‌رسد. اهداف: این پژوهش باهدف واکاوی شاخصه‌های معماری منطقه‌گرا و تحلیل تأثیر آن‌ها بر هویت مسکن شهری تهران در دورۀ پهلوی دوم انجام شده است. همچنین به‌دنبال ارائۀ تصویری روشن از چگونگی انطباق این شاخصه‌ها با نیازهای فرهنگی و اقلیمی جامعه است. روش‌تحقیق: پژوهش حاضر به‌روش تاریخی-تحلیلی انجام شده است. داده‌های پژوهش ازطریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی نمونه‌های مسکن شهری دوران پهلوی دوم گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها بااستفاده‌از روش تطبیقی و استنباطی به‌منظور شناسایی روابط میان شاخصه‌های معماری منطقه‌گرا و هویت مسکن انجام گرفته است. یافته: نتایج نشان می‌دهد که عناصر معماری منطقه‌گرا، نظیر استفاده‌از مصالح بومی، تطبیق‌پذیری با شرایط اقلیمی و انعکاس ارزش‌های فرهنگی، نقش به‌سزایی در شکل‌گیری هویت مسکن شهری داشته‌اند. همچنین، گرایش به مدرنیته درکنار حفظ مؤلفه‌های بومی منجربه ایجاد معماری‌ای شده که هم‌زمان پاسخ‌گوی نیازهای عملکردی و هویتی بوده است. نتیجه‌گیری: معماری منطقه‌گرا در دورۀ پهلوی دوم توانسته است تعادلی میان سنت و مدرنیته برقرار کند و هویتی متمایز برای مسکن شهری تهران خلق نماید. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهبردی برای طراحی معماری معاصر با حفظ هویت بومی در بستر شهرهای ایرانی مورداستفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : پهلوی دوم معماری منطقه‌گرا هویت مسکن شهری تهران